LIVE UPDATES
Bota

Megjithë kolapsin e monedhës, Erdogani nuk e ndryshon kursin

4 December 2021, 12:00 Nga DOSJA

Për shkak të krizës ekonomike Turqia është duke ngrirë nga të ftohtët. Kostot e lëndëve të para dhe të energjisë janë rritur në maksimum dhe shumë turq i ngrohin shtëpitë me qymyr ose dru, sepse gazi është kthyer në luks të kushtueshëm. Arsyeja për rritjen e çmimeve në tregun e energjisë ka të bëjë me krizën e monedhës turke, e cila ka tre vjet që po vazhdon.

Inflacioni i lartë prej 29 përqindsh e ka vënë nën presion të madh lirën turke. Prej vitesh monedha turke ndodhet në rënie, por tani është duke rënë praktikisht përditë. Këtë javë Banka Qendrore turke e humbi durimin dhe ndërhyri në tregun e valutave, për herë të parë që prej shtatë vitesh. Ky hap bllokoi të paktën paraprakisht rënien e mëtejshme të lirës, por sa afatgjatë do të jetë rezultati pritet të shihet.

Banka Qendrore ka shkaktuar rrënimin e lirës

Kjo do të ishte e rëndësishme për presidentin Recep Erdogan, sepse tek popullsia turke po rritet indinjata për politikën e tij të inflacionit turbo dhe për mosvendosjen nën kontroll të lëkundjes së çmimeve. Ndërhyrjet shpëtuese të qeverisë turke, si me politikën ekonomike ashtu edhe me politikën monetare kanë shkuar kot. Pavarësisht nga kjo, Banka Qendrore turke vendosi në mënyrë të pazakontë me urdhër të Erdoganit që të ulë përqindjen e interesit nga 16 në 15 përqind. Në muajin tetor, Banka, që duhet të mbrojë monedhën pati ulur me dy pikë përqindjet e interesit.

Ulja e përqindjeve të interesit gjatë inflacionit, është hap i pazakontë për shkollat ekonomike. Normalisht gjatë inflacioneve të larta Bankat Qendrore e rrisin përqindjen e interesit. Ashtu siç parashikuan shumë ekspertë, lira turke ra mbas uljes së përqindjes së interesit. Ndërkohë në tregje për një dollar amerikan paguhen 14 lira. Kjo do të thotë se që nga fillimi i këtij viti monedha turke është zhvleftësuar me 45 përqind.

Erdogani nuk dëgjon

Kursi ndikohet shumë nga Erdogani, i cili është kundërshtar i shpallur i përqindjeve të larta të interesit. Presidenti turk ka ndërruar shpesh drejtuesit e Bankës Qendrore, sa herë që ata nuk kanë zbatuar axhendën e tij të politikës monetare. Megjithëse ulja e përqindjeve të interesit, ka nxitur zhvleftësimin e lirës, ai nuk lëviz nga motoja e tij: „Përqindjet janë shkaku, inflacioni është rezultati”.

Erdogani përsëriti së fundi në televizonin shtetëror TRT: Turqia ul përqindjet kryesore të interesit në mënyrë që të nxisë investimet, punësimin, prodhimin dhe zhvillimin. Ai përsëriti kështu bindjen e tij, se përqindjet e larta shkaktojnë rritjen e çmimeve. Ai nuk distancohet nga ky model ekonomik.

“Kartëmonedhat e dollarit poshtë jastëkut”

Ekonomisti Soner Kuru kujton se si tregu edhe njerëzit e kanë marrë vesh tani se ulja e përqindjeve do të vazhdojë për një afat të gjatë. „Tani njerëzit mundohen të bëjnë gjithçka për të shpëtuar paratë e tyre nga inflacioni. Por edhe sikur kursimtarët të blenin vetëm flori, indirekt kjo do të çonte në rritjen e kursit të këmbimit,” sepse edhe metalet e çmuara varen nga dollari, shpjegon ai.

Që prej vitit 2013 njerëzit në Turqi janë duke u konfrontuar me rritjen e vazhdueshme të çmimit të dollarit, thotë Kuru. Gjithnjë e më shumë njerëz do të mundohen tani që të sigurojnë pasurinë e tyre me ndihmën e valutave. „Në të ardhmen njerëzit do të flenë duke pasur më shumë kartëmonedha dollari nën jastëk,” thotë Kuru. “Ne ndodhemi në një kohë kur edhe njerëzit që nuk kanë bërë ndonjëherë biznese me dollarin, shohin tani tek kjo monedhë një xhep të sigurt.”

Rritje ekonomike me çdo kusht

Përveç kësaj Erdogani theksoi dje se pret që këtë vit në Turqi të ketë rritje të madhe ekonomike. Të paktën dhjetë përqind e prodhimit të brendshëm bruto në vend, tha ai. Treguesit kryesorë për koniunkturën turke janë shumë të fortë dhe vendi pret aktualisht investime afatgjata nga vendet e tjera.

Ndërkohë që zhvleftësimi i monedhës brenda vendit ka shkaktuar probleme, eksportuesit dhe investitorët e huaj kanë përfituar nga lira e dobët. E varur pjesërisht prej saj, rritja ekonomike e ekonomisë turke, mund të shihet: Sipas të dhënave të Institutit turk të statistikave (TÜiK), ekonomia turke është rritur në tremujorin e dytë të 2021 me 21,7 përqind, nivelin më të lartë të rritjes ekonomike që nga viti 1999. Një zhvillim që nuk shihet në xhepat e popullsisë turke. Çmimet e ushqimeve janë rritur shumë muajt e fundit dhe kanë rritur zemërimin nëpër pazaret turke.

Marrë nga DW

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

bota bota ekonomia turke kolapsin e monedhës krizë ekonomike recep erdogan ekonomia turke kolapsin e monedhës krizë ekonomike recep erdogan


Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin