LIVE UPDATES
Editorial

Mirupafshim në Kosovën e lirë

5 January 2021, 11:03 Nga DOSJA
Mirupafshim në Kosovën e lirë

1.

E pata përdorur në fund të vitit 1989, pastaj edhe më 1990, derisa u shtua në numër lista e njerëzve që bënin adresim të tillë dhe që më bindnin se ata po e fillonin të parët, tipar i veçantisë sonë – një përshëndetje të vjetër hebraike, “Vitin e ardhshëm u pafshim në Jerusalem”.

Përshëndetja definoi dy mijë vjetët e këtij populli, të të qëndruarit në diasporë (vetë fjala është me origjinë nga Dhiata e Vjetër, në versionin greqisht, me domethënie shpërndarje). Pjesëtarët e atij populli, që, siç thotë Dhiata e Vjetër ia kishin “mbathur nëpër shtatë rrugë”, dhe tash gjendeshin në të katër anët e botës, i uronin njëri-tjetrit vit pas viti e shekull pas shekulli që vitin e ardhshëm të takoheshin në Jerusalem, pra, të kthyer nga mërgimi i detyruar, më në fund në shtëpi, apo në sinonimin shpirtëror e religjioz të nocionit shtëpi.

Versioni të cilin e shkrova ishte urimi “Mirupafshim në Kosovën e lirë”. Kishte në të dëshirë pikëtakimi gjeografik për shqiptarët e Kosovës që tashmë kishin marrë drejtimin për në “shtatë rrugët”; pra, kështu të shpërndarë nëpër botë, do të na bashkonte të gjithëve dëshira që të takoheshim në vendin tonë. Por, kishte në të po ashtu dëshirë për një pikëtakim tejfizik, pra metafizik; që jo vetëm të takoheshim në Kosovë, por që ajo Kosovë ku do të takoheshim të ishte një Kosovë e lirë.

2.

Mund të tingëllonte gati si tautologji – pra që ta themi të njëjtën gjë në forma të ndryshme. Është e natyrshme që parakusht për takim, për që të gjithë ne të shpërndarë nga ndjekja, skamja, frika, represioni të ktheheshim e puqeshim së bashku, të ishte liria në Kosovë.

Nëntë vjet më pas, në verën e vitit 1999, kishte jo pak njerëz që përmbushnin urimin e takimit në Kosovën e lirë dhe nuk ishte i vogël numri i njerëzve që cakërronin gotat me versione të ndryshme të konstatimit të njëjtë, “Më në fund në Kosovën e lirë”.

Kjo ndodhte, ndërsa NATO-ja kishte hyrë në territorin e vendit, OKB-ja kishte vendosur administratën e vet dhe forcat okupatore të Serbisë qenë larguar. Kosova ishte çliruar nga forcat okupatore dhe nga ky këndvështrim ishte e lirë. Për që të gjithë ne, 12 qershori, dita kur në Kosovë hynë trupat e NATO-s, tashmë është shndërruar në Ditë Çlirimi apo Ditë Lirie (ndonëse jo edhe në ato vise të Kosovës ku ende mbisundon narracioni i Beogradit). Por, qe menjëherë e dukshme që vendimet për qytetarët e Kosovës – ato të natyrës së vendimmarrjes shtetërore do të bëheshin nga administratorët e OKB-së, qoftë në Prishtinë, qoftë në New York.

Pra, Kosova ishte e lirë, në kuptimin e çlirimit nga okupacioni, por jo edhe e lirë për të vendosur për veten. Definimi i fjalës “liri” vetëm sa kishte përjetuar zgjerimin dhe thellimin e saj. Dhe, kështu, duhej uruar sërish që vitin e ardhshëm të takoheshim në Kosovën e lirë.

3.

Ish-presidenti finlandez, Marti Ahtisaari, që nga shkurti i vitit 2007 bëri me dije se po i propozonte Këshillit të Sigurimit të OKB-së që Kosova të bëhej shtet i pavarur. Kalohej prej një muaji në tjetrin, për të parë se kur do ta shpallnim pavarësinë dhe kështu arritëm në fund të atij viti.

Atëbotë, urimi “Mirupafshim në Kosovën e lirë” do të merrte më në fund kuptimin e zgjeruar dhe të thelluar, disa vjet pasi çlirimi na tregoi se kishte më shumë domethënie për fjalën liri. Dhe, kështu kur fuqitë e mëdha ndihmuan (në formë vendimtare dhe koordinuese) që një të diele të muajit shkurt Kuvendi i Kosovës të shpallte pavarësinë e vendit, dukej sikur përmbushej më në fund përmbajtja e vërtetë e urimit “Mirupafshim në Kosovën e lirë”.

Tashmë ishte jo vetëm e çliruar nga okupatori, por po shndërrohej në subjekt sovran ndërkombëtar, me kapacitet për të vendosur për veten. Duhej shumë pak kohë për të parë se Beogradi do ta kontestonte brenda dhe jashtë Kosovës këtë liri të porsashpallur. Pastaj, do të duhej edhe pak kohë për të parë se këtë liri të porsashpallur po e kontestonin edhe elitat në pushtet.

Shteti i Kosovës, i kontestuar prej Beogradit, u zaptua nga pushteti politik i saj; Kosova u shndërrua në shtet të kapur. Vjedhja e votës, dhuna ndaj kundërshtarëve politikë, kontrolli i hapësirës publike, vendosja e kontrollit të çdo gjëje – prej Prokurorisë deri në Televizionin Publik e çdo ndërmarrje publike – u shndërruan në sinjale të dukshme për çdo qytetar të vendit të një kundërthënieje evidente në funksionimin e fjalës “liri”.

Si mund të bashkëjetojnë liria dhe kapja e shtetit?

Si mund të jemi të lirë nëse jemi nën sundimin e një elite të korruptuar, që çdo gjë e sheh si mall: ndërmarrjet publike për t’i shpupluar deri në cullak, buxhetin e shtetit për ta vjedhur deri në palcë, territorin e vendit dhe sovranitetin e tij për t’ia ofruar Serbisë si këmbim për të blerë edhe më shumë kohë për kapje të shtetit?

4.

Dhe, ja ku jemi, tridhjetë vjet më vonë, duke i vënë në sprovë thellësinë dhe gjerësinë e përjetimit të lirisë. Po, është liri çlirimi nga okupatori. Dhe po, pasi e bindëm botën që të ndërhyjë për të na çliruar, është liri mbërritja në pjekurinë e shoqërisë për ta bindur botën që na ka çliruar se më në fund duhet të jemi edhe të pavarur.

Tash ka ardhur koha që ta bindim veten se vendin tonë duhet ta çlirojmë nga kapja. Dhe se këtë mund ta bëjmë me një valë demokracie që duhet ta kaplojë vendin – me vota të lira, me vendosje të një qeverie që do t’i konsolidojë institucionet e shtetit demokratik, me hapjen e mundësive të krijimtarisë të një populli të ndrydhur nga korrupsioni. Sërish, e në kushte larg më të mira se para tridhjetë vjetësh: Mirupafshim në Kosovën e lirë!

Marrë nga Koha.net

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

editorial editorial editorial nga veton surroi veton surroi editorial nga veton surroi veton surroi

Sondazh

Editorial 4 January 2021, 15:05

Pas Maskës së Pandemisë

Shpërndarja e ushqimeve nga organizmat e mëdha e deri tek ato që kryejnë shitjen përfundimtare (njësitë e shitjes), ose kur flasim për prodhimin, nga fermeri në...

Editorial 2 January 2021, 12:52

Një lypës të mirë apo një qeveri normale?

Qetësia e 1 janarit, u prish nga lajmi i bujshëm i 500 mijë vaksinave, që Kryeministri kishte regjistruar më parë, për ta shpallur në ditën e parë të vitit. Ka ...

Editorial 2 January 2021, 08:12

Corona është këtu dhe do të mbetet

Angela Merkel ka të drejtë: diçka ka ardhur, ka ardhur në të gjithë botën gjatë vitit 2020, diçka që askush nuk e priste. Në fjalimin e saj tradic...

Editorial 31 December 2020, 10:53

Dhe doktor Iliri doli armiku më i madh i popullit!

“U gjet armiku që nuk na pranuan në BE, që ikin dritat, që s’kemi ujë, që jemi pa gjykata, që një skizofren e kemi në krye, që borxhi ia kaloj malit të Dajtit. ...

Editorial 31 December 2020, 08:11

Viti i mbrapshtë 2020 … tragjikomedi me katër akte

Brezit të para viteve 90-të i janë bërë duart gjak nga duartrokitjet për miqësinë Shqiptaro – Kineze, ndërsa brezi i sotëm që fatmirësisht nuk e jetoi atë kohë ...

Editorial 30 December 2020, 11:03

Maskarenjtë dhe horrat i krijon pushteti

Ndodhin fenomene të renda, të natyrave të ndryshme në vendin  tonë – deri në tragjedi  dhe atëherë kur bëhen pjesë e medias kujtohemi të gjithë t’i dënojmë. Rea...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin