LIVE UPDATES
Editorial

Ndryshime në Klubin “si e patën emrin”

22 November 2019, 11:02 Nga DOSJA
Ndryshime në Klubin “si e patën emrin”

KOSOVË- Ka të ngjarë që mandati i Josep Borellit të fillojë, e ndoshta edhe të përfundojë pas pesë vjetësh, me dy vektorë politikë që po vendosen para se ta marrë ai fare detyrën.

1.

Për disa javë do të shtohet numri i njerëzve që do të thonë për të “ajo, si e pati emrin, kryediplomatja evropiane?”, kur ta kenë fjalën për Federica Mogherinin, nënkryetaren e Komisionit Evropian në largim. Prej shpalljes së pavarësisë së Kosovës e këtej, ajo i shtohet numrit të listës “si e patën emrin?” të njerëzve që janë marrë me procesin e “normalizimit” të marrëdhënieve mes Kosovës dhe Serbisë, dhe që me vullnet të vetin e të tjerëve meritojnë të hyjnë në kategorinë e harresës. Para pesë vjetësh Federica Mogherini filloi të përmendej si personi në detyrë, në mënyrë që në listën e “si e patën emrin?” të hynte Catherine Ashton, me ndërmjetësimin e së cilës u nënshkrua Marrëveshja e parë Thaçi-Daçiq, me të cilën Kosova pranoi se pavarësia e Kosovës është e kontestueshme (edhe pas vendimit të GJND-së që thotë tjetër gjë) dhe se serbët e Kosovës kanë të drejtë për autonomi territoriale . Për pesë vjet Federica Mogherini vazhdoi me zell rrugën qorre, duke e vendosur Kosovën të nënshkruante pëlqimin formal për autonominë territoriale serbe në Kosovë e më pastaj edhe duke u marrë me ndarjen tokësore të Kosovës në një mundësi eventuale këmbimesh territoriale.

Federica “si e pati emrin” lë pas vetes një konflikt të papërfunduar mes Kosovës dhe Serbisë, shndërrimin e kapësve të shtetit të Kosovës në partnerë evropianë dhe një Serbi që është gjithnjë e më afër autokracisë brenda Rusisë jashtë, sesa kur me Serbinë filloi të merrej paraardhësja e saj Catherine Ashton. Operacionet diplomatike të Komisionit Evropian vetëdeklarohen të suksesshme, por pacientët po bëhen më keq.

2.

Josep Borell, shefi i deritanishëm i diplomacisë spanjolle, do ta marrë detyrën, sipas të gjitha gjasave, në dhjetor dhe do të jetë i treti me radhë që merret me konfliktin e papërfunduar Kosovë-Serbi. Me vete do të marrë tri trashëgimi të panevojshme. Një, atë të ministrit të një vendi që jo vetëm nuk e njeh pavarësinë e Kosovës, por edhe ka agjituar në mënyrë aktive kundër saj. Dy, trashëgiminë e C. Ashton dhe të Mogherinit me një koncept negociatash “nga poshtë lart”, pra nga zgjidhja e problemeve të veçanta me shpresë se do të krijojnë parime për zgjidhjen e përgjithshme. Tre, një politikë ambiguiteti ndaj Kosovës (është dhe nuk është e pavarur) dhe qartësie ndaj Serbisë (anëtarësim në BE në këmbim për marrëveshje me Kosovën).

Që të tria trashëgimitë janë një lëmsh që bën mirë ta skajojë që te dera e Komisionit, një lëmsh që u bën mirë vetëm rrëfimtarëve për periudhën e Klubit “si e patën emrin?”.

Kur të hyjë në Komision, do të trashëgojë po ashtu mandatin që Komisioni Evropian mori që nga viti 2011 për normalizim e që u shndërrua në obligim për “marrëveshje gjithëpërfshirëse ligjërisht obliguese” (pra një traktat paqeje mes dy shteteve).

Dhe, në atë që në fjalorin politik të Komisionit ka hyrë si një huazim prej Amerikës, në “toolbox”-in (kutinë e veglave) me të cilat disponon, nuk është më anëtarësimi i shpejtë (apo mbase edhe i ngadaltë) në BE.

Pra, duhet të marrë misionin e pajtimit të Kosovës dhe Serbisë pa pasur mundësi t’u premtojë palëve shpërblimin e integrimit evropian. Rrëfimi i zhveshur do të ishte, pak a shumë ky: erdha t’ju pajtoj në mënyrë që të jini të qetë aty ku jeni, të mos na bëni telashe aty në botën tuaj, jashtë BE-së.

3.

Ka të ngjarë që mandati i Borellit të fillojë, e ndoshta edhe të përfundojë pas pesë vjetësh, me dy vektorë politikë që po vendosen para se ta marrë ai fare detyrën.

I pari është një qasje e re, prej katër pikësh, të cilën e propozon presidenti Macron për të zëvendësuar politikën e deritanishme të integrimit të shteteve të Ballkanit Perëndimor në Bashkim Evropian. Kjo qasje e re thotë që shtetet aspiruese të zhvillojnë negociata lidhur me “blloqe politikash”, dhe duke u zhvilluar suksesshëm në këto segmente sektoriale do të integroheshin në to. Kjo do të thoshte, për shembull (të cilin francezët do ta konsideronin të skajshëm), që Serbia e Shqipëria do të integroheshin në segmentin e bujqësisë pas negociatave të suksesshme, por kjo nuk do të vlente për pjesët e tjera të ekonomisë. Por kjo qasje e re po ashtu do të thoshte se në momentin kur Franca apo një shtet anëtar vëren se shalqiri i Myzeqesë dhe kumbullat e Shumadisë thyejnë sistematikisht normat prodhuese e shëndetësore evropiane, Shqipëria e Serbia do të mund të riktheheshin sërish në negociata për aderim tek sektori i bujqësisë. Gjatë tërë këtij procesi, BE-ja do të kishte në njërën dorë paratë me të cilat do të mund të ndihmonte bujqësinë e Shqipërisë e të Serbisë e në dorën tjetër shkopin, me të cilin do t’i kthente në riprovim këto shtete nëse nuk u përmbahen politikave evropiane.

Nëse kjo politikë merr përkrahjen e shteteve anëtare, atëherë integrimi i shteteve të Ballkanit Perëndimor vështirë se mund të bëhet i llogaritshëm në caqe kohore të kuptueshme prej institucioneve e shoqërive. Efekti imediat është se e tëra që Borelli mund t’u thotë Kosovës dhe Serbisë për integrime evropiane është “shohim e bëjmë”, diçka që në Ballkan kuptohet fare lehtë si blerje, apo djerreje kohe.

Vektori i dytë është hapësira ekonomike e Ballkanit Perëndimor (i quajtur gabimisht e ndoshta edhe qëllimisht gabimisht, Mini-Shengen). Kjo iniciativë e tri shteteve (Serbisë, Shqipërisë dhe Maqedonisë Veriore) që synon t’i ketë brenda edhe tri shtetet e tjera të regjionit (Kosovën, Bosnjë-Hercegovinën dhe Malin e Zi) del me qëllime dhe afate konkrete. Në bazë të deklaratës fillestare në Novi-Sad, qëllimi i kësaj hapësire ekonomike është që të gjashtë vendet të arrijnë unionin doganor në vitin 2021, e brenda këtij unioni edhe sigurimin e “katër lirive” evropiane.

Këta dy vektorë paraqesin një qartësi kontrasti të theksuar: nga njëra anë është premtimi i padefinuar i integrimit evropian, ndërsa nga ana tjetër është përcaktimi i një afati krejtësisht të afërt kohor kur duhet të funksionalizohet Unioni doganor i gjashtëshes ballkanike.

4.

Mund të ndodhë që në muajt në vijim të ketë konvergjencë mes këtyre dy vektorëve politikë. Pra, mund të ndodhë që Bashkimi Evropian ta vështirësojë, me disa apo me të gjitha pikat e planit Macron, integrimin për shtetet e Ballkanit Perëndimor. Dhe mund të ndodhë që njëkohësisht ta inkurajojë integrimin regjional në hapësirën ekonomike të Ballkanit Perëndimor, si pjesë të integrimit në BE.

Nëse kjo është korniza me të cilën do të hyjë Josep Borell në zyrën e tij që në ditën e parë, atëherë për pesë vjetët e ardhshëm pikëpyetjet të cilat do t’i ngarkohen ekipit të tij është se si të ndihmohet krijimi i një paralagjeje të BE-së në Ballkanin Perëndimor dhe si, mes problemeve të tjera të mëdha, të garantohet një traktat paqeje Serbi-Kosovë në të.

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

editorial editorial editorial nga veton surroi si e patën emrin veton surroi editorial nga veton surroi si e patën emrin veton surroi

Sondazh

Editorial 16 November 2019, 19:57

PPP-të ose Paratë e Përdorura Paturpësisht!

TIRANË– Partneritetet Publike-Private, të njohura si PPP-të, apo koncesionet, nuk janë shpikur në Shqipëri. Ato përdoren si një alternativë investimi, kur ...

Editorial 15 November 2019, 13:22

Për partinë e njerëzve të “Astirit”

TIRANË- Fakti që qeveria, Policia, drejtësia, mediat më të rëndësishme, janë bërë palë me disa pak oligarkë e banditë kundër shumicës së shqiptarëve, kjo ë...

Editorial 11 November 2019, 14:13

Iniciativa e Novi Sadit, një kurth për shqiptarët

TIRANË- “Nuk firmosëm asgjë se nuk kemi çfarë të firmosim”, tha kryetari i Qeverisë sonë në Oher. Ishte një nga të vërtetat që i dolën në shpërthim ...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin