LIVE UPDATES
Editorial

Një ndarje e pazakontë e punëve mes Washingtonit dhe BE-së

24 June 2020, 08:58 Nga DOSJA
Një ndarje e pazakontë e punëve mes Washingtonit dhe BE-së

1. Jam duke lexuar librin e John Boltonit “The room where it happened”, të cilin presidenti Trump u përpoq ta ndalonte së botuari.

Vetë kjo fjali do të duhej të ishte befasi më vete – një president amerikan që përpiqet ta ndalojë një libër, në kundërshtim me njërin prej parimeve më të larta të demokracisë amerikane, lirinë e shprehjes. Vetë kjo fjali pastaj do të duhej të ishte befasi më vete – një president amerikan që nuk arrin ta ndalojë librin, sepse këtë nuk e lejon gjyqësori i pavarur. Dhe vetë kjo fjali do të duhej të ishte befasi më vete – John Bolton ishte në aspektin ideologjik më së afërmi nocionit konservator të presidentit Trump për një Amerikë që tërhiqet nga lidhjet e aleancat multilaterale dhe përpiqet që me çdo shtet e krizë veç e veç të krijojë marrëdhënie dypalëshe. Pra, John Bolton ishte aq “Trump” sa duhej të ishte në këtë administratë e jo të shkruante kundër saj.

Dhe këtu nuk përfundojnë befasitë me këtë fjali – se jam duke e lexuar librin e Boltonit. Është libri i pestë që lexoj për administratën e presidentit Trump nga ish-pjesëtarët e kësaj administrate, që të gjithë pa përjashtim duke e vizatuar një qeverisje të paprecedent amerikane, të varfër në njohuri, koordinim, kompetencë e vendime dhe të pasur tej mase në improvizime e gafa dhe shpërfillje për norma bazike komunikimi e mirësjelljeje.

2. Librat mund të krijojnë aftësi gjykimi, por edhe paragjykimi, dhe ndoshta këta libra bëjnë që si asnjëherë më parë të rriten kujdesi dhe druajtja nga veprimet e administratës amerikane karshi Kosovës, përfshirë negociatat e ftuara nga ambasadori R.Grenell për në Washington, ku pritet të marrin pjesë të shtunën e kësaj jave presidentët dhe kryeministrat e Kosovës dhe Serbisë.

Në librin e Boltonit, Kosova e Serbia nuk përmenden as edhe një herë – krahasuar me Ukrainën që përmendet plot 222 herë. Pra, rrjedhimisht, nuk do të duhej të ishin pjesë e konspiracionit të përfolur tashmë tre vjet, se SHBA-ja është e përfshirë në këmbime territoresh e popullatash, nëse Kosova dhe Serbia do të pajtoheshin për këtë. Por, ja që ndonëse nuk përmendet në libër, ambasadori Grenell në një intervistë të këtoditshme u shpreh se mu ambasadori Bolton ishte ai që doli me idenë e këmbimit të territoreve e popullatave, dhe se kjo është një barrë me të cilën ai duhet të merret gjatë procesit negociator pa kurrfarë nevoje. Kalimthi, ambasadori Grenell do ta demantojë edhe veten me deklaratat e bëra disa herë se asnjë zyrtar amerikan nuk është marrë me çështje ndarjesh të Kosovës e këmbimi territoresh.

3. Ndoshta jam ende nën përshtypjen e librit të Boltonit dhe janë më të fortë sensorët e gjykimit e paragjykimit, ndërsa dëgjoj një intervistë të ambasadorit Grenell në Newsmax, në Amerikë. Ai thotë se pas një kohe të gjatë të shpenzuar nga të ashtuquajtur ekspertë në çështje politike e pas bisedave me afaristë e njerëz të tjerë në Kosovë e Serbi, ka marrë përcaktimin që të fokusohet në çështjet ekonomike mes Kosovës dhe Serbisë, dhe se kjo do të jetë qasja që ai do të marrë këtë të shtunë në negociata.

Dhe thotë se duhet “të sjellim kapitalizëm në regjion”, duhet “detyruar palët që të bashkëpunojnë ekonomikisht dhe komercialisht” dhe se do të angazhohet që të ndërtojë një “zonë Mini-Shenzhen” mes Kosovës e Serbisë. Që të gjitha, z.Grenell i shpjegon si kontinuitet i sukseseve të arrritura deri tani e të paimplementuara – atë të lidhjes ajrore e atë të shpejtimit të hekurudhës.

Duke i folur një auditori që nuk ka pse të dijë asnjë hollësi për Kosovën e as Serbinë, fjalët e ambasadorit dalin drejt prej librave të rindërtimit të Evropës së pasluftës, apo pas rënies së Murit të Berlinit.

Por, problem do të jetë nëse këto fjalë u thuhen palëve të ftuara në Washington këtë të shtunë. Futja e kapitalizmit? Kjo ka ndodhur para tridhjetë vjetësh, madje në format e veta më të egra. Detyrimi i palëve “që të bashkëpunojnë ekonomikisht dhe komercialisht”? Kjo është e kundërta e nocionit të tregut të lirë. Detyrimi i bashkëpunimit ka qenë pjesë e ekonomisë së dirigjuar në socializëm.

Dhe për fund “mini-zonë Shenzhen”? A ka dashur të thotë “mini-zonë Shengen”, siç është keqquajtur nga disa prej liderëve të vendeve të Ballkanit Perëndimor? Apo e ka fjalën për Shenzhen në Kinë, zona e parë e veçantë ekonomike, si eksperiment i hapjes së kapitalizmit nga Partia Komuniste e Kinës?

Po të ishte pjesë e librit të Boltonit, me paragjykimet që i krijon, do të ishte rrëfim anekdotal, njëri prej të shumtëve, si ai i pyetjes që e bën presidenti Trump se a është Finlanda pjesë e Rusisë dhe a ka Britania e Madhe armë bërthamore?

4. Por ambasadori Grenell nuk lë vend për dyshime në një formulë të propozuar të ndarjes së punëve mes SHBA-së dhe BE-së, për të arritur një marrëveshje mes Kosovës dhe Serbisë. Sipas tij, SHBA-ja do të merret me çështje ekonomike, të përmirësimit të klimës së investimeve, hapjes së vendeve të punës e gjëra të ngjashme, në një bashkëveprim ekonomik mes Kosovës dhe Serbisë. Me çështjet politike, ndërkaq, do të merret BE-ja, në procesin e Brukselit.

Kjo është hera e parë që ndodh në politikën amerikane karshi Kosovës, e besoj të jetë hera e parë në politikën e jashtme amerikane në kontinentin evropian. SHBA-ja është marrë, prej fundit të Luftës së Dytë Botërore, me çështjet e “forta” të sigurisë dhe të marrëdhënieve politike, dhe si fryt i këtij angazhimi së bashku me Planin Marshall është ndihmuar lindja e BE-së çfarë është sot. Në të gjitha krizat, prej shembjes së Murit të Berlinit e këtej, SHBA-ja ka qenë fuqia e nënkuptueshme, ajo e cila është marrë me çështjet politike e të sigurisë, duke i lënë gjithnjë e më shumë iniciativë BE-së në fushën ekonomike, posaçërisht në politikën e saj të zgjerimit e integrimit. Po të vazhdohet me këtë ide, do të ishte një precedent kthesë në politikën amerikane në Evropë, gjegjësisht një zhvillim krejtësisht i ri në marrëdhëniet transatlantike.

Gjasat për ndonjë rezultat me këtë iniciativë nuk janë të mëdha. Siç është dëshmuar prej njëzet vjetësh, marrëdhëniet ekonomike e tregtare mes Kosovës dhe Serbisë kanë qenë të liberalizuara dhe gjithnjë më të avancuara – posaçërisht për eksportet serbe – por përpjesëtimisht me përmirësimin e klimës ekonomike ka pasur prishje të klimës së marrëdhënieve politike.

Kësaj mungese përparimi i ka kontribuar në masë të madhe edhe BE-ja me dialogun e vet të improvizuar të Brukselit.

Dhe, kur në Washington dëgjohet se do të bëhet një bashkëpunim intensiv rreth çështjes së Kosovës, nuk mund t’i iket librit të Boltonit, sipas të cilit presidenti Trump beson se BE-ja është po aq e keqe sa Kina, në relacion me SHBA-në, “vetëm se është më e vogël”.

Kur të shtunën të fillojë faza e re e negociatave mes Kosovës e Serbisë, fillimisht në Washington e pastaj në korrik në Bruksel, kjo është pak a shumë gjendja e fushës garuese, asaj të marrëdhënieve transatlantike, asaj pjese të botës së cilës do të duhej t’i përkiste Kosova.

Marrë nga Koha.net

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

editorial editorial be washington be washington

Sondazh

Editorial 23 June 2020, 14:44

Kush e udhëheq sot botën?

Krizat mund të sjellin edhe qartësi. Në krizën financiare të vitit 2008-09, u krijua klubi i G20-ës i ekonomive më të mëdha të botës, duke reflektuar faktin ses...

Editorial 23 June 2020, 05:20

Partia e Vuçiçit fitoi zgjedhjet në Serbi

SERBI-Duke i dhënë 63 përqind të votave partisë së Presidentit, duket se serbët kanë votuar sidomos për stabilitetin e vendit. Në zemër të Ballkanit sundon qetë...

Editorial 22 June 2020, 19:17

Komedia ‘Parlament 2020” dhe Pallati 176…

Organi më kardinal  i demokracisë, aty ku bëhën ligjet dhe merren vendimet më të rëndësishme të një shteti, Parlamenti, te ne është kthyer në një  gallatë batut...

Editorial 22 June 2020, 13:18

Tuneli në det, qeveria në zjarr

TIRANË- Kete muaj Shqiperia vendosi nje rekord absolut boteror duke u ngjitur ne podin e ekonomive me investimet me te fuqishme ne infrastrukture. Ne harku...

Editorial 22 June 2020, 10:09

TIRANË -Kreu i Partisë Demokratike u takua ditën e sotme me përfaqësuesit e Shoqatës Mikrofinanca Shqiptare. Gjatë takimi, u diskutuan problemet që po kalo...

Editorial 22 June 2020, 09:32

Europa pa Amerikën

Shoku nuk ka kaluar akoma. Pak ditë pas njoftimit të presidentit, Donald Trump për tërheqjen e një pjese të trupave amerikane nga Gjermania, flitet për rreth 9....

Editorial 19 June 2020, 12:30

Rekrutuesi i fatkeqësisë

Kur diskutohet ndikimi i fatkeqësive natyrore në politikë, shumica e quan fat për Edi Ramën, atë që ka ndodhur nga 26 nëntori deri sot.Tërmeti dhe virusi, sipas...

Editorial 18 June 2020, 12:20

Në Washington, pa parime

Kjo e vendos Kosovën në një pozitë ku nuk ka qenë deri tani në gati tridhjetë vjetët e fundit të negociatave mes Kosovës e Serbisë (në formën e sundimit të Milo...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin