LIVE UPDATES
Ekonomi

Pandemia e koronavirusit, ndikimi ekonomik që kanë pasur karantinat e kohëve të fundit

6 February 2021, 06:59 Nga DOSJA
Pandemia e koronavirusit, ndikimi ekonomik që kanë pasur karantinat e

Bota e pasur ka arritur të zbusë koston e tyre ekonomike, shkruan The Economist

Karantinat e pranverës, të cilat në kulmin e tyre mbuluan më shumë se gjysmën e popullsisë së botës, provokuan një rënie të plotfuqishme. Në prill, prodhimi ekonomik global ishte 20% më i ulët.

Ndërkohë që rastet e koronavirusit janë rritur sërish, vendet e pasura po imponojnë një raund tjetër masash kufizuese. Franca ishte në karantinë në nëntor, Italia u mbyll gjatë Krishtlindjeve dhe Anglia hyri në një karantinë kombëtare më 6 Janar. Pjesë të Japonisë kanë hyrë në një gjendje të jashtëzakonshme.

Situata në Amerikë është më e ndërlikuar, ku autoritetet shtetërore dhe lokale, jo qeveria federale, janë kryesisht përgjegjëse për urdhrat e qëndrimit në shtëpi. Por matjet e rreptësisë së masave kufizuese tregojnë se kufizimet janë gati po aq të forta sa në pranverë.

Raundi i fundit i karantinave do të godasë përsëri ekonominë – por, ndoshta, jo aq fort. Analistët në bankën Goldman Sachs kanë argumentuar se në rastin e Britanisë “ndjeshmëria e aktivitetit ekonomik ndaj kufizimeve të COVID-19 është zvogëluar ndjeshëm që nga karantina e parë”. Në studimin e botuar më 8 janar, banka HSBC vuri në dukje se prodhimi industrial gjerman “e zgjati rimëkëmbjen e tij në nëntor, pa u penguar nga bllokimi i ri”.

Raporti i vendeve të punës në Amerikë për muajin dhjetor, i publikuar në të njëjtën ditë, tregoi se punësimi ra për herë të parë që nga prilli – një rezultat dëshpërues kur miliona njerëz janë ende pa punë. Megjithatë, tregues të tjerë ekonomikë me frekuencë të lartë, si ata për shpenzimet e konsumatorit, janë në gjendje më të mirë se sa në pranverë.

Do të kalojnë disa kohë para se shifrat zyrtare të PBB-së të konfirmojnë qëndrueshmërinë në rritje të vendeve të pasura ndaj masave kufizuese. Por në një studim të kohëve të fundit, Nicolas Woloszko nga OECD, një think-tank mbi shtetet e pasura, përdor të dhënat nga Google për të ndërtuar një vlerësim javor të PBB-së për ekonomitë e mëdha. Në prill, ato po operonin me rreth 80% kapacitet. Tani po operojnë me mbi 90% (shih grafikun). Tre faktorë kryesorë shpjegojnë përmirësimin: më pak frikë nga publiku; politika qeveritare e kalibruar më mirë; dhe përshtatja nga bizneset.

Marrim në fillim faktorin e frikës. Në mars dhe prill, koronavirusi ishte shumë më i panjohur dhe shumë njerëz u përgjigjën duke u mbyllur brenda shtëpive. Analiza e një studimi nga YouGov, tregon se në prill, më shumë se 60% e të anketuarve në vendet e pasura, ishin të shqetësuar se mos infektoheshin me virus. Megjithatë, duke kuptuar më mirë sesi mund të shmanget sëmundja, dhe ndoshta nga lodhja me karantinat, njerëzit tani mund të jenë më të gatshëm të dalin jashtë.

Pjesa e njerëzve që shprehën shqetësim për infektimin me COVID-19 ra në rreth 50% në nëntor. Të dhënat nga Google tregojnë se në shumë vende, njerëzit lëvizin nëpër hapësira publike më shumë sesa në fillim të pandemisë. Kjo ka bërë që disa autoritete të shëndetit publik të alarmohen. “Bllokimi aktual nuk ka pasur aq shumë ndikim në lëvizjen e njerëzve (dhe kontaktet e mundshme) sesa në mars”, thuhet në një prezantim në dhjetor nga shkencëtarët në Ontario. Gazetat britanike dhe amerikane përmendin fjalët “shfrenim i jashtëligjshëm” pesë herë më shpesh sesa në pranverë.

Gatishmëria më e madhe për të sfiduar urdhrat e qeverisë ndoshta përkeqëson përhapjen e virusit, pavarësisht përfitimeve ekonomike. Por faktori i dytë që shpjegon qëndrueshmërinë e ekonomive, pra kalibrimi i politikës qeveritare, paraqet më tepër optimizëm. Zyrtarët kanë zbuluar se cilat masa bllokuese kanë koston më të vogël ekonomike – kështu që tani ka më pak gatishmëri për të mbyllur shkollat sesa në pranverë, por më shumë dëshirë për direktivat e mbajtjes së maskave, testimin e udhëtarëve nga jashtë, dhe asnjë nga këto nuk shkakton shumë mosmarrëveshje.

Shumë vende kanë ndjekur shembullin e Gjermanisë, ku shumica e kantiereve të ndërtimit u lejuan të qëndronin hapur gjatë valës së parë. Franca e ka mbajtur hapur manifakturën; prandaj prodhimi në këtë sektor u tkurr fare pak në nëntor dhe u rrit në dhjetor.

Arsyeja e tretë e rezistencës lidhet me përshtatjen e bizneseve. Kalimi i papritur në punën në distancë ishte një tronditje për shumë punonjës që zakonisht punonin në zyrë, të ngujuar në kompjuterët e vjetër. Që atëherë, kompanitë kanë investuar për të rritur produktivitetin edhe nën karantinë. Nga marsi deri në tetor, Britania importoi laptopë me vlerë 4.7 miliardë paund (6 miliardë dollarë), 20% më shumë se në të njëjtën periudhë në vitin 2019.

Një studim i fundit nga Nick Bloom dhe kolegët e tij në Universitetin Stanford, analizon regjistrimet e patentave amerikane dhe ka zbuluar se pandemia ka “zhvendosur drejtimin e inovacionit drejt teknologjive të reja që mbështesin konferencat me video, telekomunikimin dhe ndërveprimin në distancë”.

Përshtatja

Bizneset me lidhje të drejtpërdrejtë me konsumatorët janë përpjekur edhe më shumë. Klubet më të mira të xhazit në Nju Jork, tani ofrojnë transmetime të drejtpërdrejta në dhomat e ndenjjes. Ndërsa qëndronte në një fermë në Anglinë Lindore, korrespodenti juaj bleu ushqime nga Gujarati Rasoi, një tezgë ushqimore indiane 92 milje larg në Londër.

Si shumë restorante, edhe ky i fundit ka filluar të ofrojë shpërndarje në të gjithë vendin. Në Britani, pjesa e firmave të hapura për biznes nuk ishte më e ulët në fund të vitit të kaluar sesa në verë, kur kufizimet ishin shumë më të buta, sipas të dhënave zyrtare. Ky nuk është rasti për bizneset e vogla në Amerikë, por një pjesë më e madhe ka mbetur hapur krahasuar me pranverën e kaluar.

Qëndrueshmëria e ekonomisë përballë valës së fundit të masave bllokuese ka disa implikime. Kur virusi filloi të përhapet për herë të parë, qeveritë kishin ndër mend të ngrinin ekonominë në vend. Por me kalimin e kohës, është bërë e qartë se aktiviteti i është përshtatur tronditjes së pandemisë. Kjo do të thotë se qeveritë duhet të bëjnë më pak për sa i përket mbështetjes fiskale – çka është pikërisht plani i tyre në vitin 2021.

Për më tepër, teksa më pak burime kanë mbetur të papërdorura gjatë këtij raundi të fundit masash kufizuese, kjo duhet të shkaktojë më pak plagë. Kjo mund të lejojë që prodhimi të rritet më shpejt pasi të hiqen kufizimet.

Analistët në Bankën Morgan Stanley, presin që PBB-ja amerikane të kthehet në trendin e saj para pandemisë deri në fund të këtij viti. Shumë të papritura mund ta prishin këtë parashikim. Sido që të ndodhë, ekonomia që hyri në pandemi, do të duket shumë më ndryshe nga ajo që do të ketë lënë pas pandeminë./Monitor

(A.B)/Dosja.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

ekonomi ekonomi covid ndikimi ekonomik pandemia covid ndikimi ekonomik pandemia

Sondazh

Ekonomi 3 February 2021, 14:05

Tekat e natyrës dhe kontrasti në menaxhimin e tyre

Shqipëria goditet nga mesatarisht një fatkeqësi natyrore në vit, kryesisht në formën e përmbytjeve. Në 40 vjetët e fundit janë regjistruar nëntë përmbytje të më...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin