LIVE UPDATES
Ekonomi

Tekat e natyrës dhe kontrasti në menaxhimin e tyre

3 February 2021, 14:05 Nga DOSJA
Tekat e natyrës dhe kontrasti në menaxhimin e tyre

Shqipëria goditet nga mesatarisht një fatkeqësi natyrore në vit, kryesisht në formën e përmbytjeve. Në 40 vjetët e fundit janë regjistruar nëntë përmbytje të mëdha, kryesisht në veri të vendit.

Prandaj, pyetja që lind natyrshëm është: pse kaq shumë përmbytje në Shqipëri?

Sasia e reshjeve që bie në vit nuk ka ndryshuar. Por intenstiteti i tyre po. Ndryshimet klimatike nuk janë thjesht togfjalësha shkencëtarësh, por thatësirë e gjatë dhe reshje me intensitet të lartë, brenda një kohe të shkurtër.

Në Shqipëri, edhe kur një sasi e madhe bore apo akulli shkrihet, nuk ka kah të shkojë tjetër, përve Ultësirës Perëndimore. Pas viteve ’90, të gjitha zonat që kanë qenë të planifikuara për të përballuar përmbytjet janë urbanizuar në mënyrë të paligjshme. Krejt kjo e shoqëruar me një shpyllëzim masiv.

Rasti tipi është ai i Anës së Malit në Shkodër, ku vihet re ndërtimi masiv pa leje në fshatrat Oblikë, Obot e Muriqan dhe ku banorët lanë fshatrat e tyre për të zbritur në anë të lumit Buna.

Të tre këto zona të cilat ndikohen thuajse do vit nga përmbytjet kanë një sipërfaqe toke bujqësore të ndikuar rreth 1500 hektarë, me rreth 20 shtëpi. Për ndërtimin e tyre nuk janë marrë për bazë masat përshtatëse ndaj terrenit.

Përmbytja më e madhe e regjistruar ndonjëherë në Shqipëri deri më sot është ajo e vitit 2010. Shifrat tregojnë se situata krahasuese e reshjeve të vitit 2010 ka qenë pothuaj dy herë më e ulët se ajo në vitin 2021.

Është pikërisht viti 2010 që mbahet mend për përmbytjen katastrofike. Atëherë, prurjet në basenin e Drinit kanë qenë rreth qenë 2 mijë 483 m3/s. Ndërsa, në 2021-ishin prurja ishte rreth 4 mijë e 672 m3/s. Gati dyfish më tepër. Dhe, përkundër këtij dallimi të madh, harta e përmbytjeve në vitin 2021 ka qenë shumë më e vogël.

Arsyet lidhen pashkëputshëm me qasjen politike kundrejt parandalimit, pra masat e ndërmarra nga ana e operatorit publik me qëllim për t’i bërë ballë fenomeneve të tilla natyrore.

Në shtatë vjetët e fundit Qeveria Rama punuar më intensivisht në parandalimin e fatkeqësive natyrore, pas më shumë se një çerek shekulli të vetëm menaxhimit të rrezikut të fatkeqësisë.

Njëqind milionë dollarë janë investuar në periudhën 2017-21 në infrastrukturën e ujitjes dhe të kullimit. Janë rehabilituar 14 diga dhe 60 kilometra argjinaturë, që ofrojnë mbrojtje të shtuar ndaj përmbytjeve. Është përmirësuar kullimi në 230 mijë hektarë ose 82% të sipërfaqes totale kulluese dhe ujitja në 20%.

Paralelisht me investimet në infrastrukturë, është investuar edhe në rrjetin hidrometeorologjik, për të pasur informacion më adekuat mbi klimën dhe fenomenet atmosferike (dhjetë stacione që japin të dhëna në kohë reale janë të vendosura në basenin e Drinit).

Shqipëria është bërë pjesë e EFAS (European Flood Awareness System) që i mundëson vendit një lajmërim fillestar të rrezikut, e cila më pas duhet vlerësuar dhe studiuar duke përdorur të dhënat që vijnë nga terreni.

Është përmirësuar bashkëpunimi ndërinstitucional ndërmjet IGJEUM- KESH dhe Emergjencave Civile, duke shenjuar momentin ku asetin e ekspertizës shqiptare e risollëm në vëmendje dhe e morëm në konsideratë në përputhje me kushtet dhe dimensionet e reja të tekave të natyrës.

Nuk ka dyshim se koordinimi ndërinstitucional, rikthimi i vëmendjes tek paralajmërimet shkencore dhe studimet perspektive të arkivuara nga studimet shkencore dhe paralajmërimet laboratorike rreth dukurive të natyrës dhe efekteve mbi ekosistemin tonë dhe mjedisin, ndërhyrjet aktive mbi argjinatura dhe mbi kapilarët ujëmbledhëse të këtyre zonave, janë arsyet pse përmbytjet e ndodhura në 2010-ën nuk mund të krahasohen për nga kostot dëmsjellëse me ato të këtij viti.

Ky kontrast bëhet edhe më i madh kur përballesh me faktin se reshjet e vitit 2021 mund të konsiderohen të pazakonta dhe përbëjnë një fatkeqësi që ndodh jo shpesh.

Megjithatë, kontrasti i dy formave dhe i llojeve të menaxhimeve në kohë të përafërta, është gjithashtu një tregues se si mund t’ia dalim dhe se si mund të triumfojmë mbi tekat e natyrës.

Investimi serioz me orientim afatgjatë, ruajtja e kapaciteteve mbrojtëse të këtij mjedisi, aseteve të baseneve ujore dhe rrjetet shkarkuese e kulluese të tyre, janë arsye e fortë që përballë tekave të ripërsëritshme të natyrës të mos gjendemi në mëshirë të fatit, por të përballemi me një natyrë që mbron jo vetëm njeriun. Por, edhe e dëshiron mbrojtjen prej tij.

Marre nga Albanianpost

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

sociale sociale ornela cuci tekat e natyres ornela cuci tekat e natyres

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin