LIVE UPDATES
Aktualitet

Plehrat- ky hall i madh i shqiptarëve

13 July 2020, 09:14 Nga DOSJA
Plehrat- ky hall i madh i shqiptarëve

Megjithëse, kohë epidemie globale, plehrat dalin në skenë dhe vazhdojnë të jenë “një hall i madh për Shqiptarët” veçanërisht kur afrohet zezoni turistik. Epidemia epokale COVID dhe plehrat kanë lidhje të ngushtë sepse mikrobet patogjene dhe sëmundjet ngjizen së bashku.

Reagimi i shoqërisë dhe njerzve në përgjithësi ndaj një rreziku lidhet me perceptimin e rriskut dhe demit të mundshëm për shëndetin, ekonominë, pasurinë etj. E gjithe bota u trondit nga përmasat e demit katastrofik që mund të shkaktonte pandemia COVID, ndaj reagimi global, me apo pa të drejtë, ishte me masa ekstreme duke sakrifikuar të drejtat civile dhe alokuar burime financiare te pa njohura në histori. Rreziku nga plehrat njihet mire, ekspertët dhe studimet në Shqipëri nuk mungojnë, megjithëse nuk ka një vlerësim të demit ekonomik, mjedisor dhe shëndetësor të shkaktuar prej tyre në nivel kombëtar. Fakti që situata nuk ndryshon prej dekadash provon se nuk është perceptuar nga publiku dhe institucionet rreziku nga plehrat si dhe njihet pak ose aspak rreziku dhe dëmi i shkaktuar prej tyre.

Fatkeqësisht, rrisku nga plehrat është i pranishëm dhe dëmi i shkaktuar është i konsiderueshëm. Kur i shikon plehrat rrugës, në lumenj, në plazhe aty ku i hedhim ose aty ku i lëmë, deri në pyje e male, ato të vrasin sytë e të turpërojnë. Në fakt, rreziku dhe dëmi është shumë më i madh, i maskuar dhe i pa perceptushëm. Kanalet në fusha, përrenjtë dhe lumenjë në kodra e male janë mbushur me mbetje duke ndotur dhe degraduar ujrat, pasurinë më të çmuar të vëndit. Ujrat e ndotur përdoren për bujqësinë, industrinë, kafshët dhe njerëzit duke u kthyer në kërcënim serioz për shëndetin publik. Reaksioni zinxhir i ndikimeve nuk kursen botën e gjallë dhe natyrën. Depozitimet e materialeve rezistente ndaj degradimit në shtratin e lumenjve kanë ndryshuar grykderdhjet e lumenjëve duke ju dhënë formën e kraterit të vullkanit. Pastrimi dhe rehabilitimi ka kosto të pa përballueshme dhe do të kërkojë dekada kohë.

Gjallesat dhe shëndeti i njerëzve janë nën kërcënimin e vazhdueshëm të substancave të rrezikshme rezistente dhe toksike ose kancerogjene të pranishme tek mbetjet urbane të përhapura në mjedis nëpërmjet kontaktit ose zinxhirit ushqimor. Mekanizmi i bioakumulimit të substancave të qendrueshme me toksicitet të lartë dhe kancerogjene është i njohur shkencërisht por pak i njohur nga publiku. Me fjale te tjera substancat helmuese kanë mundësinë të kalojnë dhe përqendrohen në organizmin e njeriut dhe shfaqin efekte të renda shëndetësore të pakthyeshme, të cilat bëhen të kuptueshme pas një kohe ekspozimi disa vjeçare. Kur efekti shfaqet dëmi është bërë dhe në shumë raste ka pasoja fatale për shëndetin e njerëzve.

Gjithashtu, depozitimi i mbetjeve në mjedis të hapur krijon vatra të rrezikshme për përhapjen e patogjeneve dhe sëmundjeve të rrezikshme për njerzit nëpërmjet vektorëve siç janë kafshët, shpendët dhe insektet. Njerzit rrezikohen nga konsumi i produkteve shtazore kur kafshët shtëpiake janë kontaminuar nga kontakti ose konsumi i plehrave. Europa e ka paguar nga mbetjet dhe ujrat e zeza me humbjen e gjysmës së popullsisë ndaj dhe reagimi i tyre kur shohin mbetjet vend e pa vënd është i ashpër. Ata e njohin mire rrezikun, e refuzojnë pisllëkun si do të bënte çdo klient kur hyn në një restorant të pistë.  Standartet mjedisore të vëndit janë përafruar dhe vazhdojnë të përafrohen me ato të BE dhe Shqipëria është në prag të fillimit të negociatave për anëtarësimin. Ne Shqiptarët jemi të dëshiruar të bëhemi pjesë e familjes Europiane por një gjë është e sigurtë, BE nuk na bën pjesë me plehra nëpër këmbë. Institucionet, ekspertët dhe media nuk kanë mundur të përçojnë tek publiku mesazhin në gjuhën e duhur ashtu si bënë mjekët për coronavirusin. Shqiptarët duhet të kuptojnë dhe ndërgjegjësohen, të ndryshojnë sjelljen, të reagojnë dhe kërkojnë zgjidhje afatgjatë për “ket hall të madh”.

Nuk ka nevojë për shpikje, eksperienca Europiane e menaxhimit të mbetjeve është e dobishme: reduktim, ripërdorim, riciklim dhe asgjesim i kontrolluar. Parimi “ndotësi paguan koston” është detyrim ligjor, e vetmia rrugë për të siguruar burimet financiare dhe infrastrukturën e duhur për menaxhimin e qendrueshëm të mbetjeve, mbrojtjen e mjedisit dhe shëdetit publik.

Prof. Dr. Seit SHALLARI

Head of Department of Agri-Environment and Ecology

Faculty of Agriculture and Environment

Agricultural University of Tirana

Tirana, Albania.

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

aktualitet aktualitet plehrat ne shqiperi seit shallari plehrat ne shqiperi seit shallari

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin