LIVE UPDATES
Politike

Diaspora, jo thjesht sa për t’i marrë votën

Sipas të dhënave të Eurostat, vetëm Bashkimi Europian, që nga viti 2008, kur raportohen për herë të parë të dhënat, deri në vitin 2023, ka dhënë gjithsej 920 mijë leje qëndrimi për herë të parë për shtetasit shqiptarë.

8 March 2025, 07:24 Nga N.F
Diaspora, jo thjesht sa për t’i marrë votën
Foto ilustruese

TIRANË- Shqipëria jashtë është pothuajse po aq e vlefshme sa Shqipëria brenda. Ndonëse e shpërndarë, të mbledhur së bashku, shtetasit që kanë ikur jashtë në vite do të ishin më se të mjaftueshëm për të krijuar një shtet të tyrin me ndikim domethënës.

Sipas të dhënave të Eurostat, vetëm Bashkimi Europian, që nga viti 2008, kur raportohen për herë të parë të dhënat, deri në vitin 2023, ka dhënë gjithsej 920 mijë leje qëndrimi për herë të parë për shtetasit shqiptarë.

Në 2022-2023 janë dhënë gjithsej 154 mijë leje qëndrimi për herë të parë. Duke qenë se një pjesë e madhe e të ikurve janë me kontrata pune, sidomos në shtete si Gjermania, dhënia e lejeve është më e shpejtë sesa dikur, kur shtetasit shqiptarë hynin në vendet e BE-së pa dokumente.

Një valë e re emigracioni e nisur pas vitit 2016 është një tjetër faktor që ka ndikuar në këtë tendencë. Në SHBA ka mbi 37 mijë shtetas shqiptarë që janë larguar përmes lotarisë gjatë periudhës 2014-2023, sipas të dhënave nga Departamenti Amerikan i Shtetit.

Me Censin e fundit që tregoi se në Shqipëri kanë mbetur 2.4 milionë banorë, të paktën gjysma e shqiptarëve janë shpërndarë jashtë vendit. Shumë ikën në fillim të viteve ’90 për një jetë më të mirë, të tjerë vijojnë të ikin, për shkollim, për punë, apo për bashkim familjar. Rrugët janë të hapura dhe secili ka të drejtën e vet të zgjedhë se ku duhet të jetojë.

Për herë të parë në zgjedhjet e përgjithshme të 11 majit, Diasporës i është dhënë mundësia të votojë. Si për herë të parë, interesi ka qenë relativisht i lartë, me rreth 240 mijë persona të regjistruar, shifër kjo që potencialisht përbën rreth 20% të shqiptarëve që jetojnë jashtë, duke pasur parasysh që një pjesë e tyre mund të mos e kenë mbushur moshën e votimit.

Nuk është rastësi që të gjitha partitë politike sot po i shpenzojnë më shumë energjitë për të tërhequr votues nga Italia, Greqia (ku është pjesa më e madhe e emigrantëve) e shteteve të tjera, sesa vetëm në Shqipëri. Potenciali i tyre është i madh dhe po ashtu, mundësia për të ndikuar votën, përtej një elektorati tradicional.

Por, tërheqja e diasporës për të votuar nuk mund të jetë duke i përdorur ata si një votues i thjeshtë. Diaspora ka potencialin të jetë pjesë e politikave ekonomike e sociale, të ushtrojë presion mbi politikëbërësit për një qeverisje më të shëndetshme, me më pak korrupsion, të kërkojë llogari për mënyrën se si shpenzohen paratë.

Ajo ka shansin që ka jetuar këto vite e dekada në shtete që kanë qenë hapa përpara nesh si për sa i përket demokracisë, kërkesës dhe dhënies së llogarisë, ashtu dhe nivelit ekonomik. Ky duhet të jetë momenti, ku jo vetëm Diasporës t’i kërkohet vota, por edhe kontributi i saj. Praktikat nuk mungojnë.

Disa vende të Europës kanë arritur me sukses të rikthejnë diasporën në atdhe nëpërmjet një kombinimi praktikash të fokusuara kryesisht në lehtësime ekonomike, mundësi profesionale dhe kushte të favorshme për jetesë.

Polonia ka zbatuar programe të posaçme për kthimin e profesionistëve, duke ofruar ulje taksash për të rikthyerit dhe mbështetje për strehim e punësim në sektorë me mungesë fuqie punëtore. Lituania ka ndërtuar platforma dixhitale që lidhin drejtpërdrejt anëtarët e diasporës me oferta pune në vend, duke përfshirë edhe mbështetje për startup-e dhe biznese të reja.

Irlanda ka investuar në programe të forta të lidhjes së diasporës me universitetet dhe bizneset vendase, duke ftuar talente të kthehen për projekte afatgjata dhe duke krijuar rrjete profesionale të mirëstrukturuara.

Portugalia ka ofruar stimuj fiskalë për të rikthyerit, përfshirë përjashtime tatimore për disa vite, si dhe mbështetje për investime të vogla nga emigrantët që duan të hapin biznese në vend.

Shqipëria nuk është më ajo e viteve ’90, apo e disa viteve më parë. Por, edhe pse vendi ka bërë përparim të dukshëm, sidomos në drejtim të turizmit, mbetet ende shumë për të bërë dhe sfidat nuk janë të vogla, si infrastruktura e pamjaftueshme apo dhe mungesa e standardeve të qëndrueshme të shërbimit.

Emigrantët, sidomos ata nga Greqia dhe Italia, mund të japin një ndihmë të jashtëzakonshme për përmirësimin e cilësisë së shërbimeve, pasi kanë përvojë në tregje më të zhvilluara.

Megjithatë, politika shqiptare i sheh shpesh emigrantët vetëm si burim të ardhurash (remitanca) dhe së fundmi votash në zgjedhje, pa u krijuar atyre lehtësi reale për të investuar ose për t’u rikthyer në vend.

Mungesa e një programi të qartë mbështetjeje financiare, mosgarantimi i një klime të qëndrueshme të biznesit, si dhe pasiguritë në rritje, janë pengesat kryesore, të cilat ndonjëherë mund të përbëjnë dhe rrezik të shtuar për një instrumentalizim politik të diasporës.

Është më se e qartë, që për të përfituar realisht nga potenciali që ofron diaspora, qeveria duhet të krijojë politika konkrete dhe stimuluese për integrimin e diasporës në tregun e punës dhe investimeve, në të kundërt Shqipëria do të vazhdojë të humbasë një nga burimet më të rëndësishme të zhvillimit të saj.

Gjithsesi, përfshirja e diasporës në vendimmarrjen politike të vendit është pozitive dhe mund të jetë një faktor i rëndësishëm për zhvillimin demokratik dhe ekonomik të vendit, por kërkon masa të qarta për të shmangur manipulimin politik dhe për të siguruar një proces të drejtë e transparent./ Monitor

diaspora zgjedhjet e 11 majit

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin