LIVE UPDATES
Editorial

Pse të ndalemi vetëm tek oligarkët rusë?

23 March 2022, 14:23 Nga DOSJA
Pse të ndalemi vetëm tek oligarkët rusë?

Nga Yanis Varoufakis

Mjaftoi që Roman Abramovich, i sapo shënjestruar nga sanksionet e Mbretërisë së Bashkuar ndaj oligarkëve rusë, të njoftonte se po shiste klubin e futbollit Chelsea, që të fillonte një garë e shfrenuar. Një figurë e rëndësishme e atletikës, manjatë të qytetit londinez dhe madje edhe një kolumnist i respektuar i Times, secili duke përfaqësuar multi-miliarderë të ndryshëm amerikanë, zbritën në Londër në një garë për të blerë klubin. Ndërkohë, një sërë pronash në Londër që i përkisnin oligarkëve rusë hynë në një proces të vonuar likuidimi. Pse vonoi kaq shumë kjo gjë?

Për ta thënë troç: themelet ligjore të Perëndimit.

Liderët perëndimorë inkurajuan prurjet e të ardhurave. David Cameron, në atë kohë kryeministër i Mbretërisë së Bashkuar, i bëri thirrje audiencës së Moskës në vitin 2011 që të “investonin” në Britani. Por nuk qe e vështirë të bindeshin oligarkët që të vërshonin në Londër së bashku me paratë e tyre. Legjislacioni i vendeve perëndimore i pengon qeveritë dhe publikun jo vetëm që të fusin hundët në pasuritë e ruajtura në juridiksionet e tyre, por edhe të dinë se ku dhe sa është ajo. Përse ndryshe do të regjistroheshin korporata të panumërta në shtetin amerikan të Delauerit, duke përdorur adresa kutish postare që garantojnë anonimitetin e pronarëve të tyre?

Në fakt, demokracitë perëndimore i japin pasurisë së huaj edhe më shumë mbrojtje nga shqyrtimi. Në një raport të vitit 2021 të titulluar me të drejtë “Problemi i Kleptokracisë në Mbretërinë e Bashkuar”, instituti Chatham House me qendër në Londër zbuloi se oligarkëve nga e gjithë bota iu dhanë viza të arta pas “kontrolleve … që ishin përgjegjësi e vetme e firmave ligjore dhe menaxherëve të pasurisë që i përfaqësojnë ato.” Në vendin tim, Greqi, pas falimentimit të shtetit tonë në 2010, një oligark mund të blinte një vizë të artë pa pyetje, e cila shoqërohej gjithashtu me një vizë Shengen (dhe mundësinë për të jetuar dhe udhëtuar kudo në Bashkimin Evropian), për 250,000 euro (276,000 dollarë). Viza të ngjashme shiten nga vende të tjera të eurozonës, duke nxitur një garë deri në fund që oligarkët e botës e vlerësojnë shumë.

Ndërsa ka arsye të mira për t’u fokusuar te paratë ruse, tani që bombat ruse po shkatërrojnë qytetet e Ukrainës, është çudi që vetëm miliarderët rusë quhen oligarkë. Pse oligarkia, që do të thotë sundim (arche) nga pak (oligoi), konsiderohet një fenomen ekskluzivisht rus? A nuk janë oligarkikë princat sauditë apo emiratë? A kontrabandojnë miliarderët amerikanë, si ata që tani grumbullohen për të blerë klubin e futbollit Chelsea FC, më pak para nga vendi i tyre sesa homologët e tyre rusë, apo kanë më pak ndikim politik? A e përdorin ata këtë fuqi më mirë se rusët?

0.01% më të pasur të Rusisë (1% më i lartë i 1%) e kanë nxjerrë rreth gjysmën e pasurisë së tyre, rreth 200 miliardë dollarë, nga Rusia dhe e kanë fshehur në Mbretërinë e Bashkuar dhe parajsa të tjera fiskale. Në të njëjtën kohë, 0.01% më të pasurit e Amerikës kanë nxjerrë rreth 1.2 trilion dollarë nga Shtetet e Bashkuara, kryesisht për të shmangur pagesën e taksave. Pra, për sa i përket madhësisë, për çdo dollarë që plutokratët rusë fshehin jashtë vendit, plutokratët amerikanë fshehin 10 dollarë nga pasuria e tyre.

Sa i përket ndikimit relativ politik të miliarderëve rusë dhe amerikanë, nuk është aspak e qartë se kush ka më shumë ndikim. Ndërsa nuk ka dyshim se një numër oligarkësh rusë janë me presidentin Vladimir Putin, ai ka më shumë kontroll mbi ta sesa qeveria amerikane mbi miliarderët e saj. Që nga vendimi i Gjykatës së Lartë të SHBA-së në vitin 2010 që u jepte korporatave të drejtën për t’u dhuruar politikanëve sikur ata të ishin individë, 0.01% më e pasur e Amerikës përbënte 40% të të gjitha kontributeve të fushatës. Ky ka rezultuar të jetë një investim i shkëlqyer në ruajtjen e pasurisë.

A është rastësi që në vitet që pas “çrregullimit” të financimit të fushatës, miliarderët amerikanë kanë marrë normën më të ulët të taksave në më shumë se një brez, dhe më të ultën midis të gjitha vendeve të pasura? A është një aksident që Shërbimi i të Ardhurave të Brendshme të SHBA-së është i uritur për burime? Sipas një studimi empirik të dhënave legjislative të SHBA-së, asnjë nga këto nuk është një aksident: korrelacioni midis asaj që miraton Kongresi dhe asaj që preferojnë shumica e amerikanëve nuk është dukshëm më i madh se zero.

Pra, nëse miliarderët jo-rusë janë gjithashtu oligarkë, a do të thotë kjo se theksi ekskluziv te rusët në Perëndim do të thotë se oligarkët “tanë”, dhe ata që ushqehen nga aleatët tanë, janë në njëfarë kuptimi më të mirë? Këtu po shkelim në baza etike të pabesa.

Të argumentosh se miliarderët sauditë që qëndrojnë pas shkatërrimit një dekadë të Jemenit janë “më të mirë” se Abramovich është njësoj si të tallesh. Putini do të ndihej i shfajësuar, nëse do të guxonim të pretendonim se naftëtarët amerikanë që korrën një fitim të papritur nga pushtimi i paligjshëm SHBA-Mbretëri e Bashkuar në Irak, ishin moralisht superiorë ndaj pronarëve të Rosneft dhe Gazprom. Sigurisht, oligarkët e Putinit bëjnë një sy qorr sa herë që një gazetar i guximshëm hiqet qafe në Rusi. Por, ndërkohë, themeluesi i WikiLeaks, Julian Assange po venitet në një burg të sigurisë së lartë në Mbretërinë e Bashkuar, në kushte thuajse torturuese, për ekspozimin e krimeve të luftës të vendeve perëndimore pas pushtimit të tyre të paligjshëm në Irak. Dhe si u përgjigjën oligarkët dhe qeveritë perëndimorë kur partnerët e tyre sauditë të biznesit copëtuan kolumnistin e Washington Post, Jamal Khashoggi?

Pas pushtimit të Ukrainës nga Putini, qeveria e Mbretërisë së Bashkuar deklaroi vendosmërinë e saj për të hequr vellon e fshehtësisë dhe mashtrimit që mbron paratë që fshihen në Britani nga autoritetet policore dhe fiskale. Nëse realiteti përputhet me retorikën, kjo mbetet për t’u parë. Tashmë, ka shenja tensioni midis ambicies për të konfiskuar paratë e oligarkëve dhe imperativit për ta mbajtur Britaninë “të hapur për biznes”.

Ndoshta e vetmja shpresë që ofron tragjedia e Urkainës është se ajo ka krijuar një mundësi për të shqyrtuar oligarkët jo vetëm me pasaporta ruse, por edhe homologët e tyre amerikanë, sauditë, kinezë, indianë, nigerianë dhe, po, grekë. Një vend i shkëlqyer për të filluar do të ishin vilat e Londrës që Transparency International na thotë të janë bosh. Po sikur t’ua kthejmë ato refugjatëve nga Ukraina dhe Jemeni? Dhe, jemi që jemi, edhe klubin e futbollit Chelsea FC mund t’ia dorëzojmë tifozëve të tij.

Shkrim me autorizim nga Project Syndicate. Nuk mund të ripublikohet pa lejen e Project Syndicate. Why Stop at the Russian Oligarchs?

Marrë nga BIRN

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

editorial editorial lufta ukraine-rusi roman abramovich yanis varoufakis lufta ukraine-rusi roman abramovich yanis varoufakis

Sondazh

Editorial 22 March 2022, 09:16

Iku apo s’iku?

Nga Meri LikaLulzim Basha dje bëri një hap pas. Nuk them dorëheqje sepse vetëm e tillë nuk mund të quhet. Sipas mendimit tim, media gaboi kur e quajti dorëheqje...

Editorial 21 March 2022, 19:15

Basha dështoi edhe me dorëheqjen

Nga Enton AbilekajTIRANË– Dorëheqja si akt personal nuk mund të mos përshëndetet. Pavarësisht vonesës, pavarësisht pasojave, është gjithmonë një mund...

Editorial 16 March 2022, 11:03

Çfarë ndodh pas Ukrainës

Nga Ben BlushiSa më shumë lexoj shtypin perëndimor, aq më shumë besoj se bota jeton në të shkuarën. Nuk lexon dot asgjë për të ardhmen. Ka qindra pyetje për sot...

Editorial 15 March 2022, 08:00

Qenkam me Putinin dhe s’e paskam ditur!

Nga Meri Lika Që ta dini, dje e mora vesh se unë jam me Putinin dhe sa për dijeni këtë nuk e mora vesh nga persiatjet e mia. Pozicionin tim të armikut, ma sqaro...

Editorial 13 March 2022, 12:45

Propaganda në faturën e dritave, Rama nuk mjafton

Nga Enton Abilekaj“Paketa e Rezistencës” nuk rezistoi as 24 orë, nuk mjaftoi as për të ulur pak numrin e protestuesve, as për të rrëzuar ndonjë prej kërkesave t...

Editorial 13 March 2022, 10:30

Humbësi etik

Nga Meri LikaNë politikë, ekziston një term për ata që humbasin dhe largohen me dinjitet, quhen Humbës Etik.  Humbësit etik janë ata që preferojnë më mirë të hu...

Editorial 11 March 2022, 17:50

Dy rastet e sindromës së të pasmes në ujë

Nga Meri LikaKemi një shprehje ne shqiptarët “i ra b*tha në ujë”. Në këtë situatë është sot lideri ynë suprem, pas protestave kundër rritjes pa frena dhe pa asn...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin