LIVE UPDATES
Editorial

SHBA, Rusia dhe lufta e armëve

11 August 2019, 06:07 Nga DOSJA
SHBA, Rusia dhe lufta e armëve

Me përfundimin e traktatit për Fuqitë e Mesme Bërthamore (INF) në fund të korrikut, ka filluar një garë e re armësh midis SHBA dhe Rusisë. Gara e fundit e armëve, ajo e viteve ’80 kulmoi në shpërbërjen e Bashkimit Sovjetik. Tridhjetë vjet më vonë, gara Trump-Putin mund të çojë në shpërbërjen e Rusisë.

Presidenti i SHBA Ronald Reagan dhe udhëheqësi Sovjetik Mikhail Gorbaçov nënshkruan traktatin e INF në vitin 1987, duke ndaluar raketat bërthamore tokësore, me rreze nga 500 deri 5,500 kilometra. Muajt e fundit, Uashingtoni akuzoi Moskën për shkelje të marrëveshjes, me vënien në punë të një lloji të ri të raketave ujore, SSC-8 dhe pezulloi detyrimet e Shteteve të Bashkuara ndaj traktatit, me mbështetjen e plotë të aleatëve të NATO-s.

Si përgjigje, Presidenti Vladimir Putin paralajmëroi se Rusia do të detyrohej të fillonte zhvillimin e raketave bërthamore tokësore, me rreze të shkurtër e të mesme dhe bëri SHBA-në përgjegjëse për prishjen e traktatit. Ai parashikoi që një garë e pakontrolluar armësh do të fillonte, teksa Rusia do ndërtonte armët e ndaluara më parë.

Sidoqoftë, herën e fundit që Moska hyri në një garë armësh bërthamore me Uashingtonin, vendi u shpërbë. Reagan u bë president në vitin 1981 me tre objektiva: të rivendoste besimin e kombit Amerikan pas Luftës së Vietnamit; të rivendoste epërsinë politike dhe ushtarake amerikane; dhe të bënte të pamundur një luftë të tretë botërore, përmes eliminimit ose neutralizimit të armëve bërthamore.

Reagan dëshironte të braktiste doktrinën e shkatërrimit të sigurt reciprok, që po shkonte drejt një konflikti bërthamor, ndërsa rishikonte politikat amerikane për frenimin e Luftës së Ftohtë. Qëllimi i tij ishte të ulte përhapjen e ndikimit Sovjetik në të gjithë botën, duke sfiduar ekonominë sovjetike në rënie. Administrata e re e rriti ndjeshëm buxhetin ushtarak të Amerikës dhe i futi financat e Moskës nën një presion të madh, përmes një gare armësh.

Për të mbrojtur Amerikën nga çdo sulm bërthamor, Reagan nxiti zhvillimin e Nismës Strategjike të Mbrojtjes (SDI) ose “Star Wars” (Lufta e Yjeve), një mburojë teorikisht e padepërtueshme nga raketat bërthamore që Uashingtoni do të ndante me vendet e tjera, përfshirë BRSS. Megjithëse skeptikët pretendonin se një mburojë e plotë do të ishte e paarritshme, udhëheqësit sovjetikë hynë në panik, duke besuar se kjo do ta bënte Amerikën të paprekshme dhe të aftë të shkatërronte Bashkimin Sovjetik.

Në të njëjtën kohë, si kundërpërgjigje të vënies në dispozicion për vendet e Paktin të Varshavës të raketave sovjetike SS-20 me rreze të mesme që synonin Evropën Perëndimore, SHBA, gjithashtu, vendosi raketa Pershing II, me rreze të mesme në Evropë, të cilat ishin në gjendje të godisnin Moskën.

Kur Gorbaçovi mori përsipër udhëheqjen Sovjetike në vitin 1985, kuptoi se një garë armësh e përshpejtuar do e dëmtonte buxhetin e mbrojtjes të Rusisë dhe do të falimentonte ekonominë (sovjetike ). Si rezultat, ai angazhoi Reagan në negociata për të parandaluar programin “Star

Wars” dhe gjatë bisedimeve, filloi të lëshonte terren në lidhje me uljen e numrit të raketave bërthamore. Sidoqoftë, Reagan refuzoi të braktisë programin SDI dhe madje u largua nga seancat e bisedimeve me Gorbaçovin.

Në fillim të vitit 1989, çmimi i naftës ra në rreth 10 dollarë për fuçi dhe kështu, Bashkimi Sovjetik falimentoi e kërkoi hua domethënëse, që iu refuzuan nga Uashingtoni. Bashkimi Sovjetik u shpërbë, ndërsa komunistët humbën autoritetin; ushtria ishte demoralizuar dhe shumë popuj të mbajtur në robëri kërkuan pavarësinë nga perandoria ruse. Gara e armëve, që Moska nuk mundi ta përballonte, dha një kontribut themelor në rënien sovjetike.

Rusia është përsëri në vështirësi ekonomike dhe politike. Rritja e saj vjetore është në rënie, standardet e jetës janë duke u ulur dhe rajone të shumta të Rusisë, ashtu si ish-republikat sovjetike, janë duke u rebeluar gjithnjë e më shumë. Ndërsa Kremlini zotohet të zhvillojë dhe vërë në përdorim armë të reja, përfshi llojet e reja të armëve bërthamore, raketa ujore dhe nëndetëse të operuara me dron, burimet e tij po thahen.

Sektori ushtarako-industrial i Rusisë është në çrregullim. Industria e mbrojtjes po përballet me një borxh në rritje, sepse shteti nuk ka arritur të paguajë pajisjet ushtarake dhe nuk është në gjendje të prodhojë komponentë, importi i të cilave është i ndaluar për shkak të sanksioneve. Shumë impiante mbrojtjeje do të duhet të mbyllen përfundimisht dhe një pjesë e madhe e dy milion njerëzve të punësuar në sektorin e prodhimit për mbrojtjen mund të mbeten pa punë.

Me ndërprerje të menjëhershme, ushtria ruse nuk do të arrijë të marrë avionët, tanket dhe raketat që Putin i ka premtuar, çfarë do të kompromentojë mundësitë e Kremlinit për të vazhduar një ndërtim ushtarak. Kjo, gjithashtu, do të dëmtojë disa banka ruse që i kanë dhënë hua shuma të mëdha parash sektorit të mbrojtjes. Nëse qeveria kanalizon paratë e buxhetit të shtetit për të shpëtuar bankat dhe mban hapur impiantet e falimentuar të mbrojtjes, kjo do të krijojë pengesa të mëdha në shërbimet sociale. Një veprim i tillë ka të ngjarë të përshpejtojë trazirat sociale dhe ta shtyjë Rusinë më pranë grykës së shpërbërjes.

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

editorial editorial janusz bugajski rusia janusz bugajski rusia

Sondazh

Editorial 8 August 2019, 15:42

Guvernatori i ri i Rusisë në Ballkan

Emrat e ambasadorëve  që shtetet e mëdha caktojnë në shtetet e vegjël, shprehin interesin ose painteresin e fuqive të mëdha për shtetin, ku i akreditojnë. Kur a...

Editorial 6 August 2019, 09:26

Kush po e shkatërron policinë?

Ideja dhe premtimi per te ngritur nje njesi super speciale qe do te arrestoje te fortet e rrugeve dhe lagjeve me gezoi tej mase. Mendova “hajt per hajer”. Por t...

Editorial 5 August 2019, 09:36

Evropa ime: Bota pa tё djeshme

Tendenca e minimalizmit ka vite që është në rritje. Shumë njerëz që ndodhen në fillim të moshës së rritur ose pak para daljes në pension, duan të jetojnë duke m...

Editorial 3 August 2019, 05:27

Hajt se Hasha bën diçka

Psikoza që Thaçi e ka një fuqi mbinatyrore për t’i kontrolluar të gjithë proceset është e frikshme. Kjo është irracionale.Në fundin e Luftës së Dytë Botë...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin