LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Vala e të nxehtit, pesë gjërat që i kemi ditur gabim

5 August 2019, 08:27 Nga DOSJA
Vala e të nxehtit, pesë gjërat që i kemi ditur gabim

Kur ka vale të forta të të nxehtit në të gjithë botën, shumë website japin këshilla se si të mbajmë qetësinë dhe se si të qëndrojmë të shëndetshëm dhe të freskët. Por cilat janë të vërtetat dhe cilat janë mashtrimet që bien ndesh me shkencën?

1) Më mirë të pish pije të ftohta në vend të atyre të nxehtave

Të pish shumë ujë është një gjë e mirë për t’i bërë ballë valës së nxehtësisë: është thelbësore që të qëndroni të hidratuar dhe për të mbrojtur veshkat. Por ka disa diskutime rreth temperaturës së pijes që do të pini: a duhet të jetë e ftohtë apo e nxehtë? Teoria që qëndron pas zgjedhjes së një pije të nxehtë është se ajo të nxeh përkohësisht nga brenda dhe kjo bën që të djersiteni më shumë. Kjo është një gjë e mirë sepse djersitja e freskon trupin.

Hulumtime të tjera kanë konfirmuar idenë se pijet e ftohta janë më të mira. Ka pasur studime në të cilat disa njerëz kanë matur, pas stërvitjes së fuqishme, temperaturën e qendrore të trupit duke pirë pije të nxehta ose të ftohta. U konstatua në këtë raste, se pijet e ftohta ishin më efektive në ftohjen e trupit.

E vërteta është, megjithatë, se lëngjet e nxehta freskojnë më shumë, duke ju bërë të djersisni. Megjithatë, ka situata ku pijet e nxehta nuk funksionojnë: nëse klima është shumë e “lagësht” ose nëse keni veshur shumë rroba ku djersa nuk ka mundësi të hiqet. Në këtë rast, pini një pije të ftohtë.

2) Siguroni të keni një ventilator

Flladi i një ventilatori i duket të gjithëve një lehtësim i mirëpritur. Megjithatë, ventilaltorët nuk e freskojnë ajrin, por thjesht e lëvizin atë, për të krijuar erë në mënyrë që të rrisë aftësinë e trupit për të mbetur “i freskët” nëpërmjet konveksionit të nxehtësisë nga lëkura dhe avullimit të djersës nga lëkura.

Në përgjithësi, mendohet që ventilatorët mund të funksionojnë kur temperatura është deri në 35°. Mbi këtë numër (nëse arrin 37° ose më shumë), ajri i nxehtë që hynnë trup mund ta rrisë nxehtësinë, duke përkeqësuar situatën dhe duke çuar në “lodhje nga nxehtësia”. Prandaj, nëse është shumë e nxehtë, ventilatorët mund ta rrisin dehidratimin. Në fakt, edhe pse ajri zhvendoset, ai është i ngarkuar me lagështirë dhe kjo e bën avullimin e djersës më të vështirë.

 Në fakt nese temperatura arrin 37 gradë e sipër, ndoshta është më mirë ta mbani të fikur ventilatorin.

3) Vetëm njerëzit e moshuar duhet të shqetësohen për ndikimin e të nxehtit të madh në shëndetin e tyre

Është e vërtetë që shtrimet në spital rriten gjatë valëve të të nxehtit dhe se shumë pacientë që ndjehen keq gjatë verës për shkak të nxehtësisë janë të moshuar.

Nëse temperatura e ambientit është më e lartë se temperatura e trupit tonë, ne fillojmë të djersitemi të freskohemi. Ne gjithashtu e përhapin ngrohjen duke dërguar më shumë gjak tek  duart dhe këmbët tona. Të dyja këto metoda të termorregullimt kërkojnë që zemra të bëjë më shumë punë, prandaj njerëzit e moshuar ndonjëherë mund të kenë atak në zemër ose pamjaftueshmëri kardiake.

Një problem tjetër është se njerëzit e moshuar kanë më tepër vështirësi në ruajtjen e temperaturës së trupit dhe mund edhe të mos e vënë re mbinxehjen e tyre: kjo do të thotë se ata mund të dehidratohen më shpejt se të rinjtë. Por, kjo nuk do të thotë që vetëm të moshuarit janë në rrezik gjatë një valë të nxehti. Fëmijët e vegjël dhe njerëzit me sëmundje kronike gjithashtu kanë më shumë gjasa të kenë probleme. Ashti sikundër të gjithë ata që kanë probleme me lëvizjen, thjesht sepse është më e vështirë të ecësh drejt dritares për ta hapur atë ose drejt frigoriferit për të marrë një pije.

Njerëzit e moshuar duhet të jenë veçanërisht të kujdesshëm, por gjithashtu kujdes duhet të kenë edhe fëmijët e vegjël, gratë shtatzëna dhe njerëzit me sëmundje kronike.

4) Hapni të gjitha dritaret

Hapja e dritareve është gjëja e parë që shumë prej nesh bëjnë kur është nxehtë. Por gjatë ditës, ky veprim mund të mos jetë zgjidhja më e mirë për t’u bërë.

Duhet vetëm të hapim dritaret nëse ajri i jashtëm është më i ftohtë se ajri brenda: kjo ka më shumë gjasa të ndodhë gjatë natës. Kur është nxehtë, dritaret duhet të mbyllen gjatë ditës: nëse ka më shumë hije në shtëpi, ajri mund të jetë edhe më i freskët. Edhe nëse ka pak fllad, kjo nuk do të rifreskojë nëse jashtë është shumë nxehtë.

Më mirë të mos hapni dritaret nëse ajri i jashtëm është më i ngrohtë se ai i brendshëm. Por t’i hapësh ato gjatë natës mund të jepte pak lehtësim.

5) Pini birrë

Në një studim të kryer në vitin 1985 mbi njerëzit që bënin ushtrime fizike në një mjedis të nxehtë dhe të lagësht, u zbulua se “piku i prodhimit të urinës” pas pirjes së birrës nuk ishte pozitiv: në praktikë, studimi tregoi se trupi humbte më tepër se sa mbante lëngjet. Megjithatë, edhe pse pijet sportive izotonike dhe uji natyral rezultonin më efektive në hidratim, birra ishte më hidratuese se c’pritej.

Dhe një studim më i fundit spanjoll zbuloi se uji dhe birra hidratuan në të njëjtën masë njerëzit që kishin vrapuar 40 minuta në palestër.

 Në përgjithësi, studimet tregojnë se një ose dy birra të vogla ende mund të hidratojnë në vend që të dehidrojnë. Por është më mirë të mos e teproni më tepër me to.

Marrë nga pernënat.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

argetim argetim 5 gabimet në verë vala e te nxehtit 5 gabimet në verë vala e te nxehtit

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin