LIVE UPDATES
Editorial

Sektori farmaceutik: Koha për të ndërtuar, jo për të arnuar

Për sektorin farmaceutik, kjo do të thotë standarde më të larta, transparencë më të madhe dhe përgjegjësi më të qarta. Do të thotë që pacienti shqiptar duhet të ketë të njëjtin nivel sigurie dhe aksesesh si çdo qytetar europian.

18 April 2026, 08:30 Nga Dorian Sadiku*

Sektori farmaceutik: Koha për të ndërtuar, jo për të

Është e vështirë të flasësh për sektorin farmaceutik sot pa pasur ndjesinë se po përsërit të njëjtat gjëra. Prej vitesh diskutojmë të njëjtat problematika, ngremë të njëjtat shqetësime dhe propozojmë të njëjtat zgjidhje. Dhe megjithatë, ndryshimi mbetet i ngadaltë, në disa raste pothuajse i padukshëm.

Por këtë herë, reflektimi nuk vjen vetëm nga brenda sektorit. Vjen edhe nga një moment më i gjerë. Samiti i Diasporës, për shembull, ishte një kujtesë e fortë e një realiteti që të gjithë e dimë, por rrallë e artikulojmë siç duhet: diaspora jonë rritet çdo vit, ndërsa ne vazhdojmë ta shohim nga larg, pa arritur t’i ofrojmë një sistem ku ajo të mund të kthehet dhe të kontribuojë realisht.

Ishte e pamundur të mos më godiste nostalgjia kur pashë në panel Egesta Lopçin – dikur shoqe gjimnazi, sot mjeke dhe studiuese e mjekësisë bërthamore, me qindra artikuj shkencorë dhe një nivel dijeje që sot derdhet diku tjetër. Mendimi që më erdhi natyrshëm ishte i thjeshtë: çfarë do të bënte ajo nëse do të kthehej në Shqipëri? Dhe përgjigjja ishte po aq e thjeshtë: asgjë. Jo për mungesë vullneti apo aftësie, por sepse ne ende nuk kemi ndërtuar një sistem me themele të forta mbi të cilin mund të ndërtohet.

E njëjta gjë vlen edhe për ata që janë kthyer. Ka përpjekje reale, ka vullnet, por shpesh përfundon në përpjekje për të arnuar një sistem, jo për ta ndërtuar atë.

Në këtë kontekst, sektori farmaceutik është një pasqyrë shumë e qartë e këtij realiteti. Pas kaq vitesh, ne vazhdojmë të përballemi me të njëjtat probleme bazike.

Afatet kohore mbeten një mister. Nuk dihet kur miratohen çmimet, kur indeksohet lista, kur publikohet ajo e reja. Vendimet vijnë në momentin e fundit, duke krijuar kaos te pacientët, në treg dhe duke shkaktuar humbje për farmacitë dhe bizneset farmaceutike.

Metodologjia e listës së rimbursimit është një tjetër shembull i mungesës së evolucionit. Në një kohë kur industria farmaceutike dhe sistemet shëndetësore po ndryshojnë me ritme të shpejta në gjithë botën, ne vazhdojmë të operojmë pothuajse njësoj prej dy dekadash. Ndryshon komisioni çdo vit, por jo mënyra si funksionon sistemi.

Edhe imazhi i sektorit ka kaluar momente të vështira. Protestat e fundit treguan një solidaritet të rrallë mes farmacistëve, por njëkohësisht nxorën në pah edhe një problem serioz: tendencën për të futur të gjithë në një thes. Në një treg ku ka subjekte të audituara dhe korrekte, përgjithësimi është i padrejtë dhe dëmton besimin.

Në të njëjtën kohë, vazhdojmë të kemi kontrata që negociohen çdo vit, në një kohë kur teknologjia tashmë e bën të mundur monitorimin në kohë reale të çdo aktiviteti. Implementimi i plotë i recetës elektronike do ta bënte tregun edhe më transparent, por ne ende nuk e kemi shfrytëzuar këtë potencial.

Edhe çmimet e barnave dhe disponueshmëria e tyre mbeten problem. Janë bërë disa ndryshime, por ato nuk mjaftojnë. Në shumë raste, politika e çmimeve nuk përputhet me realitetin e tregut, duke ndikuar drejtpërdrejt në atë që qytetari gjen – ose nuk gjen – në farmaci.

Të gjitha këto çojnë në një pyetje të vetme: kur do të shohim ndryshime reale dhe të qëndrueshme?

Kjo pyetje bëhet edhe më urgjente në kontekstin e integrimit europian. Ky proces nuk është thjesht një objektiv politik. Është një transformim i thellë i mënyrës si funksionon sistemi, si rregullohet tregu dhe si mbrohet qytetari.

Për sektorin farmaceutik, kjo do të thotë standarde më të larta, transparencë më të madhe dhe përgjegjësi më të qarta. Do të thotë që pacienti shqiptar duhet të ketë të njëjtin nivel sigurie dhe aksesesh si çdo qytetar europian.

Por me ritmin aktual, jemi ende larg këtij realiteti. Dhe kjo nuk është për të krijuar pesimizëm, por për të qenë realistë: pa një ndryshim të qartë në qasje, rrezikojmë të hyjmë në këtë proces të papërgatitur.

Momenti është i rëndësishëm, sepse po punohet për afrimin me legjislacionin europian. Kjo është një mundësi që nuk duhet humbur. Por për ta shfrytëzuar, kërkohet përfshirje reale e të gjithë aktorëve – institucioneve, biznesit dhe profesionistëve.

Duhet një dialog i vërtetë. Jo formal, jo sporadik, por i vazhdueshëm. Një dialog ku problemet nuk relativizohen, por adresohen. Ku zgjidhjet nuk shtyhen, por ndërtohen.

Sepse pa vullnet politik, çdo reformë mbetet në letër. Dhe pa përfshirjen e tregut, çdo reformë rrezikon të mos funksionojë në praktikë.

Po aq e rëndësishme është edhe përgjegjësia e vetë sektorit. Integrimi nuk është diçka që na ndodh nga jashtë. Është diçka që ndërtohet nga brenda – në mënyrën si operojmë, si respektojmë rregullat dhe si ndërtojmë besimin.

Në këtë pikë, bashkëpunimi midis Unionit të Biznesit Farmaceutik dhe Urdhrit të Farmacistëve bëhet thelbësor. Vetëm përmes një bashkëpunimi real mund të balancohet interesi tregtar me etikën profesionale dhe të garantohet mbrojtja e shëndetit publik.

Një hap konkret do të ishte krijimi i një tryeze teknike të përbashkët me institucionet, për të diskutuar çështjet kryesore të sektorit – nga kontratat te legjislacioni dhe funksionimi i sistemit.

Në fund, zgjedhja është e thjeshtë: ose ndërtojmë një partneritet real për të çuar sektorin drejt standardeve europiane, ose vazhdojmë të mbetemi në vend, duke e lënë pacientin të paguajë koston e vonesave tona.

Sektori farmaceutik ka kapacitetin për ta përballuar këtë sfidë. Ka njerëzit, përvojën dhe dijen. Ajo që mungon është kthimi i këtyre kapaciteteve në veprim të përbashkët dhe të qëndrueshëm.

*Dorian Sadiku është President i Unionit të Biznesit Farmaceutik

Sondazh

Editorial 9 April 2026, 10:21 Gjergj Erebara

Korrupsioni e ka vrarë sakaq ekonominë

Edi Rama Kryeministri Edi Rama, në përpjekjen e tij për të bërë fushatë zgjedhore pa zgjedhje si dhe me shpresën se...

Editorial 8 April 2026, 19:56 Ditmir Bushati

PËR PUNËT E SHQIPËRISË

Procesi i anëtarësimit të Shqipërisë në BE po mbulohet nga mjegulla e një debati që nuk i shërben askujt. Opinion...

Editorial 4 April 2026, 08:17 DW

Ekonomia botërore e marrë peng

Përfaqësues nga rreth 40 vende morën pjesë në një takim virtual për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit. Kryeminist...

Editorial 14 March 2026, 12:38 Enver Robelli

Dallimi i madh…

Shumë mirë që ndërmjetësi i BE-së Sorensen u angazhua që jeta e qytetarëve serbë të Kosovës të leh...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin