LIVE UPDATES
Bota

Lufta në Lindjen e Mesme/ Gratë bartin barrën e ndaljes së internetit në Iran

Ndërprerja e internetit në tri periudha të ndryshme në Iran gjatë muajve të fundit, përfshirë ndaljen e tanishme, që është më e gjata e regjistruar ndonjëherë - i kanë dhënë një goditje shkatërruese ekonomisë.

18 May 2026, 11:45 Nga E.d
Lufta në Lindjen e Mesme/ Gratë bartin barrën e ndaljes së
Foto Ilistruse

Një redaktore në një shtëpi botuese në Teheran, një instruktore e jogës online dhe një nënë nga zona rurale që shet përmes Instagramit ushqime të gatuara në shtëpi, janë vetëm tri nga shumë gra iraniane, jeta e të cilave është shkatërruar nga ndalja e vazhdueshme i internetit në vendin e tyre. Ndërprerja e internetit në tri periudha të ndryshme në Iran gjatë muajve të fundit, përfshirë ndaljen e tanishme, që është më e gjata e regjistruar ndonjëherë - i kanë dhënë një goditje shkatërruese ekonomisë.

Dhe, në shumë raste, janë gratë ato që po e preken më së shumti nga kjo. Një mësuese e jogës në Teheran i tha Radios Farda të Radios Evropa e Lirë se kufizimet e internetit e kanë penguar të mbajë orë online, duke e privuar nga burimi i saj i vetëm i të ardhurave.

“Po mësoja më në fund të qëndroja në këmbët e mia, por nuk mund ta përballoj qasjen në një VPN të besueshëm. Është shumë shtrenjtë dhe nuk funksionon siç duhet”, tha e reja. Për sigurinë e saj, emri nuk mund të publikohet, sepse Radio Evropa e Lirë (REL) është e ndaluar në Iran.

“Jam me fat sepse jetoj me prindërit e mi, por njoh kolegë që nuk mund ta paguajnë më qiranë”, shtoi ajo.

“Për shkak të luftës dhe bllokimit të internetit, jeta është ndalur për shumë njerëz”, tha ajo, duke e përshkruar errësirën digjitale si “torturë”.

Aparteidi i internetit

Republika Islamike nisi zbatimin e bllokimit më të fundit të internetit më 28 shkurt, mes sulmeve amerikane dhe izraelite ndaj vendit.

Megjithëse Uashingtoni dhe Teherani arritën armëpushim të brishtë më 8 prill, qasja në internet ende nuk është rikthyer plotësisht, duke i lënë qytetarët në errësirë digjitale për më shumë se dy muaj. Vetëm ata që mund të përballojnë mjete të shtrenjta kundër filtrimit - së bashku me individët që kanë qasje të miratuar nga shteti - janë në gjendje të lidhen online.

“Vetëm gjashtë muaj më parë, miliona gra iraniane drejtonin biznese të suksesshme online. Shtypja e përgjakshme e 8-9 janarit dhe lufta me SHBA-në, të kombinuara me regjimin e ri të aparteidit të internetit, kanë pasur ndikim të madh mbi këtë ekosistem dikur lulzues”, tha për Radion Farda Emily Blout, studiuese e medias dhe autore e librit “Media And Poëer In Modern Iran”. 

“Interneti, dikur jetik për shumë biznese iraniane, tani është i paarritshëm, ose i papërballueshëm për të gjithë, përveç një elite”, tha ajo.

Gholamhossein Mohammadi, zëvendësministër i Punës, deklaroi në prill se, sipas vlerësimeve të Qeverisë, lufta kishte sjellë humbjen e 1 milion vendeve të punës dhe papunësi direkte ose indirekte për 2 milionë njerëz.

Gjithashtu në prill, Zahra Behruz Azar, zëvendëspresidente për Çështjet e Grave dhe Familjes, tha se ndërprerjet e internetit kishin kufizuar rëndë “punët informale” të grave. Ajo shtoi se afërsisht një e treta e kërkesave për sigurim papunësie të paraqitura gjatë 40 ditëve të mëparshme ishin bërë nga gra.

Zyrtarët thonë se shkalla e pjesëmarrjes së grave në tregun e punës në Iran është 18 për qind. Por, shumë gra kishin ngritur ose ishin punësuar në biznese të vogla online.

Shumë prej tyre kanë humbur të ardhurat, përfshirë gratë që drejtonin biznese online dhe ato që punonin në shitje online. Gratë që ofronin shërbime online - përfshirë mësuese, profesioniste të shëndetit mendor dhe instruktore fitnesi - gjithashtu janë goditur rëndë.

Edhe gratë e punësuara në sektorë të tjerë të ndjeshëm ndaj ndërprerjeve të internetit, përfshirë botimin dhe shërbimet e përkthimit, janë përballur me pushime masive nga puna“Shumë gra punojnë në këto industri dhe, për shkak se këto vende pune ishin shumë të cenueshme, shumë gra kanë mbetur pa punë”, tha për Radion Farda një redaktore librash në Teheran, e cila gjithashtu nuk mund të identifikohet me emër.

Redaktorja tha se kishte punuar si për një kompani reklamash ashtu edhe për një shtëpi botuese. Të dy kompanitë pushuan nga puna 80 për qind të stafit të tyre, shumica gra. Ajo tha se kompania e reklamave e largoi përherë nga puna, ndërsa shtëpia botuese e mbajti, por ia përgjysmoi pagën.

“Tregu paralel i punës”

Nuk janë prekur vetëm shtresat e mesme urbane. Leila, banore e një fshati pranë Marandit në veriperëndim të Iranit, dikur mbështeste familjen e saj duke shitur ushqime shtëpie përmes faqes së saj në Instagram. Gjatë pesë vjetëve të fundit, ajo kishte arritur të siguronte jetesën për veten, bashkëshortin dhe fëmijën e tyre 8-vjeçar, duke ndërtuar një bazë besnike klientësh online.

Leila, e cila së fundmi foli për Atiye Online, një faqe iraniane që fokusohet në çështje sociale, tha se kishte humbur një pjesë të madhe të tregut të saj dhe se shitjet e produkteve pothuajse kishin rënë në zero.

“Shumë nga klientët e mi e kishin zbuluar faqen time përmes rekomandimeve nga blerës të mëparshëm që kishin mbetur të kënaqur me punën time”, tha ajo.

“Por, bllokimet e internetit e shkatërruan pjesën më të madhe të asaj lidhjeje. Tani më është dashur të shpenzoj rreth 40 dollarë për VPN, vetëm që të mund ta bëj ende ndonjë shitje, qoftë edhe shumë pak”, shtoi ajo.

Azam Bahrami, studiuese me bazë në Torino të Italisë, i tha Radios Farda se interneti kishte krijuar një burim shpëtimi për shumë gra, përfshirë ato që jetonin në qytete të vogla dhe fshatra, dhe se edhe kjo iu mor tani.

“Interneti kishte krijuar një treg paralel pune për gratë, duke u dhënë atyre qasje në informacion dhe mundësinë për të punuar nga shtëpia, ndërkohë që kujdeseshin për fëmijët dhe të moshuarit”, tha ajo.

Sociologia Simin Kazemi fajësoi stereotipet e rrënjosura gjinore për ndikimin disproporcional të largimit të grave nga puna.

“Këto stereotipe, të cilat e paraqesin punësimin e grave si më pak të rëndësishëm sesa atë të burrave, i bëjnë gratë viktimat kryesore gjatë pushimeve nga puna, sepse në mendësinë kolektive gratë ende nuk shihen si mbajtëset kryesore të familjes”, tha Kazemi në një intervistë për agjencinë gjysmëzyrtare të lajmeve ILNA.

Ajo vuri në dukje se 22.5 për qind e familjeve iraniane drejtohen nga gra dhe se këto familje janë ndër më të varfrat dhe më të cenueshmet në vend.

“Papunësia e grave nuk konsiderohet problem i madh shoqëror dhe trajtohet si diçka normale”, tha ajo. “Arsyeja është se vetë punësimi i grave nuk konsiderohet thelbësor”.

Kazemi paralajmëroi se rritja e papunësisë mes grave, veçanërisht grave që mbajnë familjen, mund të shtyjë një pjesë të madhe të popullsisë drejt varfërisë ekstreme./REL

iran shba lufta

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin