LIVE UPDATES
Editorial

Ç’duhet të mësojnë pro-evropianët në mbarë kontinentin, nga historia Brexit

3 February 2020, 08:16 Nga DOSJA
Ç’duhet të mësojnë pro-evropianët në

BRITANI E MADHE- Qindra mijëra britanikë – ndoshta edhe disa milionë, nisur nga një sondazh i kohëve të fundit, që tregon se 15 për qind e qytetarëve e përcaktojnë veten si evropianë, dhe 4 për qind si evropianë mbi identitetet e tjera – gjenden në një pozitë të ngjashme. Sikur të ishim më të vendosur, mund të kishim fituar.

Përkundrazi dështuam, dhe rezultati është dalja e Britanisë nga BE. Por tek e fundit, Britania ka qenë gjithmonë në Evropë. Gjyshi im i ndjerë, që ishte i vendosur kundër Brexit, i dekoruar me urdhrin ‘Légion d’Honneur’ nga Francës, ishte midis miliona trupave britanike që u vendosën nëpër Evropë deri në fund të Luftës së Dytë Botërore.

Britania investoi sasi të mëdha gjaku njerëzor dhe parash për stabilizimin e kontinentit. Produkti i drejtpërdrejtë dhe logjik i atyre përpjekjeve të hershme për të rindërtuar Evropën, do të ishte Komuniteti Ekonomik Evropian, preludi i BE-së së sotme.

Nga anëtarësimi i saj në KEE në vitin 1973, Britania siguroi zyrtarë të shkëlqyeshëm –  sidomos Roi Xhenkins, presidenti i Komisionit Evropiane në vitet 1977-1981 – që ia kushtuan karrierat e tyre atij ideali evropian. Dhe ndërsa qeveritë në Londër ishin rrallë të angazhuara plotësisht me Brukselin, ato arritën të lënë shenjën e tyre.

Për shembull, Margaret Theçër, ndihmoi në ndërtimin e tregut të përbashkët, dhe Toni Bler ndihmoi për ta bërë Evropën më të hapur ndaj botës. Por është gjithashtu e vërtetë se Britania ishte gjithnjë e ndryshme nga vendet e tjera:një komb ishullor, një fuqi e dikurshme perandorake, pa përvojat e pushtimit apo diktaturës, një vend eksentrik me një përvojë unike të luftës, dhe me njerëz me emocionalitet të veçantë.

Megjithatë edhe anëtarët e tjerë të projektit evropian kanë gjithashtu historitë, neurozat dhe tiparet e tyre të komplikuara. Por vetëm Britania, është larguar tashmë nga unioni. Mënyra se pse ndodhi, kjo ofron disa leksione për të gjithë ata në kontinent, që besojnë ende në idealin evropian, dhe që duan të shmangin Brexit-ët e mëtejshëm.

Leksioni i parë, është të mos vetëkënaqeni. Elita britanike, e mori një kohë të gjatë si të mirëqenë pëlqimin e popullit britanik për anëtarësimin e vendit në BE. Liderët konservatorë, i shpenzuar dekadat e fundit duke e përdorur Evropën si një tabelë qitjeje, dhe ushqyer vazhdimisht euroscepticizmin.

As laburistët nuk e adresuan si duhet këtë problem. Flirtimi i Toni Bler me udhëheqjen e evropiane, për anëtarësimin e Britanisë në eurozonë (një veprim që mund të forconte Britaninë dhe vetë eurozonën) ishte jetëshkurtër. Kjo e ndihmoi Dejvid Kameronin të fitonte zgjedhjet në vitin 2013 me premtimin për një referendum për nxjerrjen e vendit nga BE, diçka që u realizua në vitin 2016. Prandaj, mesazhi im i parë për pro-evropianët në mbarë Evropën është:përgatituni për rrezikun e shpërbërjes së unionit, sado i pamundur të duket si skenar.

Mësimi i dytë, është të nxjerrim më në pah anët pozitive të Evropë. Ne pro-evropianët ishim për një kohë të gjatë në pozita mbrojtëse. Në nuk patëm kurrë një histori të madhe pozitive për të treguar:mbi mundësitë afatgjata ekonomike, kulturore, sociale dhe gjeo-strategjike të të qenurit në zemër të Evropës.

Leksioni i tretë – dhe deri tani më i rëndësishmi – është të veproni me guxim për ta bërë Evropën një histori suksesi. Votimi i Britanisë pro Brexit në qershorin e vitit 2016, ndodhi me një kohë të tmerrshme. Kriza e eurozonës sapo kishte mbaruar, kriza e emigrantëve e vitit 2015 ziente ende, demokracia evropiane dukej e dobët dhe e papërfillshme nga të tjerët, ndërsa Kina dhe Amerika dukeshin si partnerë mjaft tërheqës.

Që të gjitha këto kanë ndryshuar në të njëjtën kohë: eurozona e ka marrë veten, kriza e emigrantëve është zbutur (edhe pse falë marrëveshjeve të diskutueshme të BE-së me shtetet e rajonit), dhe si Kina ashtu edhe SHBA-ja, duken më agresive dhe autoritare. Por asnjë nga këto gjëra nuk është e sigurt.

Ruajtja e joshjes ndaj Evropës, kërkon zgjidhjen e problemeve të saj: zgjidhjen e të metave në eurozonë, në regjimin evropian mbi emigracionin, të evropianizimit real të debateve demokratike, dhe vendosjen e një poli alternativ dhe të besueshëm evropiane përballë Kinës dhe SHBA-së.

Këto mund të duken si synim abstrakte, afatgjata dhe të këndshme këtu në Berlin, ku elita gjermane vepron së bashku me mënyrën e saj të kujdesshme. Por shumë shpejti ato mund të rezultojnë të domosdoshme.

Leksoni i tretë dhe i fundit për pro-evropianët është:mos e merrni si të mirëqenë sigurinë dhe prosperitetin tuaj. Dhe Britania është “historia” paralajmëruese. Me disa kthesa të fatit, apo strategjive, vendim im mund të ishte bërë lojtari më konstruktiv në Evropë.

Ekzistojnë universe alternative, në të cilat Londra mund të bashkëpunonte ngushtë me Parisin, Berlinin dhe Varshavën që nga viti 2000 apo 2010, për ta çuar Evropën përpara, për ta bërë atë një homologe të besueshme për Amerikën dhe Kinën, dhe për të krijuar një peizazh shumë të ndryshëm global deri në vitin 2020.

Por “fisi” im politik, pro-evropianët, lejoi që ajo perspektivë të rrëshqasë nëpër gishta. Ne ishim të vetëkënaqur, negativë, paqartë, dhe nuk bëmë aq sa duhet për ta bërë Evropën më të suksesshme. Britania po largohet nga BE, por ju mund të mësoni ende nga përvoja jonë, të shmangni gabimet tona, dhe të shmangni gjetjen e vetvetes pas 10 vjetësh në të njëjtin pozitë delikate në të cilën jemi sot ne britanikët:në prag të lënies së një organizate, për të cilën u angazhuam aq shumë.

Prandaj ndiqini këto leksione:mos jini të vetëkënaqur, përpiquni shumë që ta bëni Evropën të aftë dhe të bashkuar, edhe kur kjo ju duket e vështirë. Dhe mbi të gjitha përdorni të gjithë energjitë tuaja për ta bërë Evropën një histori suksesi. Mund të duket e vështirë, por është diçka që ia vlen.

Marrë nga Bota.al 

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

editorial editorial britania historia e brexit pro-evropianët britania historia e brexit pro-evropianët

Sondazh

Editorial 2 February 2020, 14:52

02.02.2020: Dita vendimtare, Dita D

Kushdo që më ka pyetur në këta muajt e fundit se a do të merren vesh LVV’ja dhe LDK’ja, qoftë ai taksist, ambasador i huaj, kalimtar i rastit, president shteti,...

Editorial 1 February 2020, 08:47

Lot për largimin e Britanisë së Madhe

Emocionet janë një moment i rrallë në selinë e Brukselit. Por këto ditë, kur ndarja me Britaninë e Madhe bëhej gjithnjë e më reale, shumë gjëra ishin ndryshe. U...

Editorial 31 January 2020, 20:37

Ç’lloj fuqie e madhe mund të bëhet Europa?

EUROPË- Lufta e Dytë Botërore dhe periudha e dekolonizimit që e pasoi atë, i dhanë fund dominimit shekullor global të fuqive të mëdha të Europës. Pas vitit...

Editorial 29 January 2020, 13:07

Letër e hapur një drejtori të Bashkisë Tiranë

TIRANË- Zoti drejtor, Para disa ditësh, teksa komentoja një projekt kulle të re që paska aprovuar Bashkia e Tiranës, një mik më tha se një drejtor i saj pa...

Editorial 29 January 2020, 10:59

Marrëveshja apo shuplaka e shekullit?

SHBA– Trump ka luajtur me anën sensacionale teksa e ka prezantuar draftin si Marrëveshjen e Shekullit. Mirëpo kreu i Autoritetit Palestinez, Mahmoud Abas e quaj...

Editorial 25 January 2020, 20:07

Një aeroplan në shkretëtirë

1.Duhet të ketë qenë thatësirë e madhe dhe ende e padëgjuar lajmesh të mira nga Kosova, që një i këtillë i natyrës komerciale e që ende nuk ka mbërritur të quhe...

Editorial 25 January 2020, 11:27

Europa ime: Perdja e hekurt e ekologjisë

Në Bullgari thonin dikur me shaka, se komunizmi ka pesë armiq – kapitalizmin dhe katër stinët. Duket se historia përsëritet. Sfida më e madhe qeverisjes d...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin