LIVE UPDATES
Editorial

Lideri dhe ne

Nën një populizëm të tillë, ne qytetarët inkurajohemi dhe të ekzaltuar heqim dorë, dhe refuzojmë kontrollin dhe ekuilibrin e sistemeve të pushtetit, vendosim besimin e plotë tek intuita e liderit, sepse ai kështu kërkon, sepse vetëm ai mundet, sepse vetëm atij i takon e drejta e mendimit.

12 September 2022, 16:32 Nga Meri Lika
Lideri dhe ne
Meri Lika

Para pak kohësh nisa të lexoj librin e Federico Finchelstein, historian argjentinas, “Nga fashizmi tek populizmi në histori”. Çuditërisht përfundimet e nxjerra prej tij përputheshin krejtësisht me zhvillimet politike në Shqipëri.

Sipas autorit, fashizmi dhe populizmi i përkasin të njëjtës familje politike. Edhe pse ka dallime mes tyre, të dyja lëvizjet propozojnë një traditë autoritare, me një ton të lehtë antiliberal dhe antiiluminist.

Edhe pse ne e kuptojmë se nganjëherë populizmi mund të marrë pozicione kundër fashizmit, thellë në vetvete, ata kanë të përbashkët mosbesimin ndaj institucioneve demokratike dhe ndaj aftësisë së tyre për të menaxhuar në mënyrë adekuate interesat e qytetarëve. Në vend të kësaj, të dy propozojnë idenë se kombi është një subjekt që e përkufizon veten si një komunitet organik dhe përfaqësimi i të cilit nuk mund të bëhet përmes mekanizmave demokratikë, por nëpërmjet udhëheqësve që kanë një intuitë pothuajse hyjnore të kuptimit kolektiv.

Me dikë më ngjan ky përcaktim. Me pothuajse “Zeusin”, me Skënderbeun e kohëve moderne, me lidern botëror, me “Brand-in Ndërkombëtar”?!

Federico, na tregon se kështu krijohet një marrëdhënie shumë e ngushtë midis populizmit dhe liderëve që e mishërojnë atë, aq e ngushtë sa populizmat e ndryshëm mund të njihen me emrin e liderit të tyre përkatës: Peronizëm, Enverizëm, Çavizëm, Trumpizëm, Ramizëm etj. Populizmat vijnë në pushtet duke fituar zgjedhjet me çdo mjet dhe duke adoptuar forma të përfaqësimit demokratik, por, në të njëjtën kohë, forcojnë në mënyrë obsesive figurën e liderit duke e promovuar atë si interpretuesin më të mirë të vullnetit të “popullit”.

Lideri dhe ne

Nën një populizëm të tillë, ne qytetarët inkurajohemi dhe të ekzaltuar heqim dorë, dhe refuzojmë kontrollin dhe ekuilibrin e sistemeve të pushtetit, vendosim besimin e plotë tek intuita e liderit, sepse ai kështu kërkon, sepse vetëm ai mundet, sepse vetëm atij i takon e drejta e mendimit.

Me arritjen e këtij niveli, lideri fokusohet në një politikë ndryshimesh të vazhdueshme që japin pamjen e përmirësimit dhe përparimit, megjithëse në realitet, kushtet tona përkeqësohen. Megjithatë, ideja se duhet t'i besosh vullnetit të liderit, i cili nuk bazohet domosdoshmërisht në aftësi të verifikueshme, përforcohet. Besimi bazohet më tepër në një lloj besim fetar, një lloj opiumi gjumësjellës.

Ne votuesit i nënshtrohemi një mutacioni të padukshëm të ndërgjegjes, fillojmë duke e pajisur liderin me legjitimitet politik duke e bërë atë përfaqësuesin tonë përmes gjoja “votës së lirë”. Por gjatë rrugës zhvillojmë idenë, e cila bëhet bindje, se vullneti i liderit mund të shkojë përtej mandatit të përfaqësimit politik dhe të pushtojë sferat e tjera private, përfshirë atë të të drejtave tona individuale. E gjithë kjo ndodh me bekimin dhe durimin tonë, sepse lideri, sipas planit të natyrshëm apo hyjnor, e di më mirë se "populli" se çfarë populli do në të vërtetë.

E kështu, ne heqim dorë nga vullneti ynë dhe pranojmë se ajo që na nevojitet nuk është ajo që na nevojitet, por ajo që thotë lideri se na nevojitet dhe se vetëm ai është i zoti të na i sigurojë. E pastaj katandisemi duke festuar bujarinë e liderit që na jep atë për të cilën as nuk e dinim se kishim nevojë.

Kështu, prodhohet një fenomen mjaft interesant, me të cilin ia dorëzojmë liderit sovranitetin tonë, të fituar me zgjedhje, e ai me intuitën e tij “hyjnore” do të zgjidhë ato që ai përcakton se janë nevojat, problemet dhe aspiratat tona. Shumë prej këtyre nevojave dhe problemeve, lideri i krijoi vetë me qëllimin specifik, të daljes si shpëtimtar për t'i zgjidhur, duke na lënë në të njëjtën pikënisje, por ama me idenë se kemi bërë përparime të paimagjinaueshme.

Në transferimin që i bëjmë vullnetit tonë elektoral, ne nuk e kuptojmë se ajo që ne mendojmë se ishte si një pushtim i vogël, shumë shpejt bëhet një dorëzim absolut i autonomisë tonë për t'u zhytur në një gjendje më të mjerueshme se ajo që u përpoqëm të korrigjonim.

Ashtu si fashizmi, populistët rrisin pjesëmarrjen politike të disa personave, por gjithmonë në afat të shkurtër, dhe minimizojnë pjesmarrjen në afat të gjatë të atyre që e rrethojnë. Ideja e pjesëmarrjes së konsiderueshme politike të qytetarëve bëhet vetëm një burim retorik, sepse në praktikë, ajo që ndodh është e kundërta: ne kemi gjithnjë e më pak hapësira për të shprehur mendimin, të debatojmë dhe të paraqesim kërkesat tona.

Në hyjnizimin e liderit që ndërtuam, ne kemi krijuar kushtet për ta bërë atë të largët, të paarritshëm dhe “të pagabueshëm”.

Për të mos kundërshtuar vetveten, nuk kemi zgjidhje tjetër veçse të heshtin.

Deri në momentin e zgjimit./Dosja.al

editorial nga meri lika meri lika

Sondazh

Editorial 12 September 2022, 14:00 Blerton Abazi

Siguria e brishtë kibernetike në rajon

Blerton Abazi Pandemia Covidit-19 ka ndikuar edhe në sjelljet tona të përditshme, sidomos në përdorimin e shërbimeve digjital...

Editorial 7 September 2022, 09:48 Shaban Murati

Vdiq ballkanizmi i “Ballkanit të Hapur”

Shaban Murati Sapo mbushi një vit, nisma e presidentit serb e “Ballkanit të hapur” pësoi dështimin e parë dhe ndë...

Editorial 3 September 2022, 10:22 Ben Blushi

Duke kërkuar spiunët rusë në Gramsh

Fotoja e Ben Blushit Një nga dëmet e shumta që Putini i ka bërë rusëve, është se ata duken të këqinj edhe...

Editorial 29 August 2022, 10:31 Ditmir Bushati

Fitorja e disiplinës strategjike

Ditmir Bushati Në një proces të bashkërenduar nga Bashkimi Europian dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Serbia më n&eum...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin