LIVE UPDATES
Ekonomi

Poli-krizë apo poli-rimëkëmbje?

Për fat të keq, është ende shumë herët për të shpallur fundin e problemeve të ekonomisë botërore. Në Amerikë, çmimet e konsumit ranë në dhjetor dhe inflacioni vjetor mund të bjerë nën nivelin 2% këtë vit, falë çmimeve më të lira të energjisë dhe mallrave.

18 February 2023, 07:50 Nga I.A

Poli-krizë apo poli-rimëkëmbje?

SHBA- Pas tre vitesh kaotike, investitorët kanë disa arsye për të qenë të kënaqur me ekonominë botërore. Në Amerikë, inflacioni po bie, duke rritur shpresat për një “ulje të butë”, ku rritja e çmimeve vihet nën kontroll pa pasur recesion. Fati i ka buzëqeshur Europës, ku një dimër kryesisht i ngrohtë ka shkaktuar rënien e çmimeve të energjisë.

Ndërkohë, ekonomia e Kinës, e çliruar nga politika shkatërruese “zero-covid” e Xi Jinping, është gati të rimëkëmbet. Tregjet janë optimiste, shkruan The Economist. Indeksi S&P 500 i aksioneve amerikane, është rritur me 5% që nga fillimi i vitit. Çmimet e aksioneve në Europë dhe tregjet në zhvillim janë rritur edhe më shumë.

Për fat të keq, është ende shumë herët për të shpallur fundin e problemeve të ekonomisë botërore. Në Amerikë, çmimet e konsumit ranë në dhjetor dhe inflacioni vjetor mund të bjerë nën nivelin 2% këtë vit, falë çmimeve më të lira të energjisë dhe mallrave.

Megjithatë, ndërsa rritja e çmimeve po bie, e njëjta gjë po ndodh edhe me rritjen e PBB-së. Shitjet me pakicë dhe prodhimi industrial ranë në dhjetor dhe treguesit kryesorë të prodhimit janë ulur ndjeshëm, gjë që zakonisht tregon se po afron një recesion. Pjesa më e shëndetshme e ekonomisë është tregu i punës. Por kërkesa e lartë për punëtorë nuk është një lajm krejtësisht i mirë: Rezerva Federale do ta ketë më të vështirë të sigurojë zbutjen e inflacionit.

Pavarësisht pushimeve nga puna në kompanitë e mëdha të teknologjisë, shkalla e papunësisë në Amerikë mbetet vetëm 3.5% dhe përfitimet e reja për ndihmat për të papunët, janë në nivelin më të ulët në tre muaj e gjysmë.

Rritja vjetore e pagave ka rënë sipas disa treguesve, por ajo mbetet në nivelin rreth 5%. Më 24 janar, Walmart tha se do të rriste pagat minimale nga 12 dollarë në orë, në 14 dollarë. Për shkak se produktiviteti i punëtorëve po rritet vetëm me rreth 1% në vit, rritja e shpejtë e pagave parashikon një rritje të çmimeve që tejkalojnë shumë objektivin e inflacionit prej 2% të Rezervës Federale.

Disa politikanë shpresojnë se kompanitë, fitimet e të cilave u rritën në vitin 2021, do të mund të përthithin rritjen e shpejtë të pagave pa pasur nevojë të rriten më tej çmimet. Megjithatë, deri në vjeshtën e kaluar, marzhet më të larta të fitimit, përbënin vetëm një të tetën e inflacionit të epokës së pandemisë. Duke qenë se Wall Street parashikon fitime zhgënjyese për tremujorin e katërt të vitit 2022, kjo tregon se firmat do të rrisin çmimet në përputhje me kostot e punës.

Tregjet parashikojnë që Rezerva Federale do të fillojë të ulë normat e interesit brenda një viti, ndërsa rritja ngadalësohet. Por nëse ajo është serioze për uljen e inflacionit në nivelin 2% dhe për ta mbajtur në atë nivel, atëherë do t’i duhet t’i mbajë normat e larta, derisa rritja e pagave të ftohet, edhe nëse kjo gjë sjell recesion.

Nëse Amerika përballet me një rënie ekonomike, ka të ngjarë që kjo të përfshijë edhe Europën. Pavarësisht rënies së çmimeve të energjisë, Eurozona ka gjithashtu një problem themelor me inflacionin, siç është e dukshme në rritjen e pagave.

Christine Lagarde, shefja e Bankës Qendrore Europiane, ka paralajmëruar se normat e interesit duhet të rriten ndjeshëm, në kundërshtim me pritshmëritë më optimiste të investitorëve.

Rritja e dollarit, që ka të ngjarë të ndodhë nëse Rezerva Federale vazhdon të rrisë normat dhe investitorët tremben nga pasojat, do ta rriste inflacionin e importuar dhe do ta bënte punën e BQE-së edhe më të vështirë, ndërkohë që do të zvogëlonte rritjen në tregjet në zhvillim.

Përfundimi i politikës zero-covid në Kinë ka ulur mundësinë që zinxhirët e furnizimit të prishen. Megjithatë, rimëkëmbja e saj nuk është një e mirë e gjithanshme për pjesën tjetër të botës, e cila ka një problem inflacioni, jo mungesë shpenzimesh.

Importet shtesë të Kinës do të shtojnë më shumë karburant për ekonomitë e mbinxehura. Një arsye pse magazinimi i gazit në Europë është kaq i plotë, është sepse kërkesa e Kinës për gaz natyror të lëngshëm në vitin 2022, ishte 20% nën nivelin e zakonshëm.

Kërkesa tani ka të ngjarë të rikthehet, gjë që mund të shkaktojë rritjen e çmimeve dimrin e ardhshëm. Vetëm kur armiqtë binjakë të tregjeve të mbinxehura të punës dhe krizës energjetike të jenë mposhtur, ekonomia botërore do të jetë jashtë rrezikut.

Marrë nga Monitor.al

inflacioni wall street

Sondazh

Ekonomi 18 February 2023, 07:44 I.A

Eurokodet, rrugë të gjatë deri te ligji

Foto ilustruese TIRANË- Kushti teknik i projektimit, i publikuar në vitin 1989, ishte përditësimi i fundit i miratuar me ligj i ko...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin