27 October 2026, 16:46
Nga E.M

ITALI- Shkrirja e akullnajave në Dolomite të Italisë ka nxjerrë në sipërfaqe mbetje të Luftës së Parë Botërore. Në këtë mënyrë janë gjendur qindra municione të pashpërthyera dhe trupa ushtarësh që kanë mbetur të bllokuar nën akull për më shumë se një shekull.
Sipas një deklarate të ushtrisë italiane, gjatë kësaj vere janë gjetur dhe neutralizuar gjithsej 250 mjete shpërthyese, përfshirë predha artilerie italiane dhe bomba mortajash të prodhuara në Francë. Operacioni u zhvillua nga brigada malore “Julia”, e cila kreu kërkime në zonat malore dhe akullnajat e rajonit Trentino-Alto Adige.
Sinjalizimet e para erdhën nga alpinistë, të cilët gjatë shëtitjeve të tyre verore vunë re objekte të dyshimta, kryesisht në zonën e Kanalit San Bovo, në Luginën Primiero, në lindje të Trentinos.
Por municionet nuk janë të vetmet gjurmë të luftës që po rishfaqen për shkak të shkrirjes së akullit. Gjatë 15 viteve të fundit, në këto zona janë gjetur edhe dhjetëra trupa ushtarësh, të cilët kanë mbetur të ruajtur nën akull për dekada të tëra.
Eksplozivët e zbuluar janë mbetje të të ashtuquajturës “Lufta e Bardhë”, konflikti mes forcave italiane dhe atyre austro-hungareze që u zhvillua nga viti 1915 deri në vitin 1918 në majat e ngrira të Alpeve.
“Është kryesisht pasojë e ngrohjes globale”, shpjegon Stefano Morosini, profesor në Universitetin e Bergamos dhe koordinator i programeve të trashëgimisë kulturore në Parkun Kombëtar të Stelvios, ku janë zbuluar edhe mjete shpërthyese.
Sipas tij, në fund të çdo vere dalin në sipërfaqe gjithnjë e më shumë objekte të rrezikshme që lidhen me luftën.
“Ato janë ruajtur në akull për më shumë se 100 vjet. Disa kishin shpërthyer tashmë, por shumë jo. Kjo është arsyeja pse, kur ato rishfaqen, janë jashtëzakonisht të rrezikshme”, paralajmëron Morosini.
Ushtarët e kishin braktisur me nxitim pas përfundimit të luftës, në nëntor të vitit 1918, duke lënë pas një pjesë të madhe të sendeve të tyre personale.
Brenda saj u gjetën shtretër kashte, rroba, fenerë, gazeta, kartolina, monedha dhe ushqime të konservuara. Shumë prej tyre ishin ruajtur në gjendje të jashtëzakonshme falë kushteve të krijuara nga akulli.
Objektet e zbuluara në ish-fushat e betejës pritet të ekspozohen në një muze kushtuar “Luftës së Bardhë”, i cili planifikohet të hapet në Bormio në qershor të vitit 2027.
Ndërsa shkrirja e akullnajave vazhdon, këto zbulime ndihmojnë në rindërtimin e historisë së një prej fronteve më të ashpra të Luftës së Parë Botërore, por njëkohësisht po nxjerrin në pah rreziqe që vazhdojnë të kërcënojnë edhe sot vizitorët e zonave malore./Dosja.al
ITALI
Bota
27 October 2026, 16:39
G.M
ushtare
BAGDAG- Një gjykatë në Bagdad ka dënuar shtatë shtetas francezë për anëtarësim në organizat&e...
Bota
27 October 2026, 16:32
E.M
SUDAN- Rreth 21 persona janë vrarë dhe 40 të tjerë janë plagosur nga një sulm me dron në një treg në Nyala, nj&eum...
Bota
27 October 2026, 16:27
E.d
Alexander Stubb dhe Jonas Gahr Støre
NORVEGJI- Presidenti i Finlandës, Alexander Stubb, dhe kryeministri i Norvegjisë, Jonas Gahr St&osl...
Bota
27 October 2026, 16:14
G.M
kuti votimi
IZRAEL- Komuniteti arab i Izraelit po shfaqet si një faktor vendimtar në rezultatin e zgjedhjeve të 26-ta të Knessetit , pasi ...
Bota
27 October 2026, 16:03
G.M
pamje
TURQI- Një aksident i rëndë trafiku u regjistrua në Izmir të Turqisë, pasi një kamion humbi kontrollin dhe u p...
Bota
27 October 2026, 16:00
G.M
Masud Pezeshkian dhe Emiri i Katarit
RUSI- Presidenti iranian Masud Pezeshkian dhe Emiri i Katarit, Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani, janë takuar në ...
Bota
27 October 2026, 15:57
G.M
Kryetari i bashkisë së Kievit, Vitali Klitschko, vizitoi Urën Jugore mbi lumin Dnjepër në kryeqytetin ukrainas, pasi ajo u dëmtua...
Bota
27 October 2026, 15:54
G.M
EVROPË- Komisioni Evropian ka propozuar zgjerimin e kompetencave dhe rritjen e personelit të Frontex-it, agjencisë evropiane për menaxhimin...
Bota
27 October 2026, 15:53
G.M
Mojtaba Khamenei
IRAN- Udhëheqësi Suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, ka zhvilluar një takim me kreun e Këshillit Suprem të Siguris&eu...
Bota
27 October 2026, 15:51
E.M
SHBA- Mbështetja për presidentin amerikan Donald Trump është rritur në 32 për qind përpara zgjedhjeve të mesmandatit t&...