LIVE UPDATES
Aktualitet

E ardhmja e turizmit shqiptar nuk është vetëm deti, është Trashëgimia Kulturore si pjesë e historisë së vendit dhe identitetit kombëtar.

Problemi ynë më i madh si komb mbetet se ne nuk e njohim ende këtë trashëgimi. Në anketat që kam bërë me të rinj të moshave të ndryshme prej 18-35 vjec, më pak se 50% e të anketuarve kishin njohuri rreth emrave të siteve të Trashëgimisë Botërore të përfshira në Unesco si pasuri me vlera të pacmuara,  dhe një numër më i vogel mbi Trashëgiminë Kulturore Kombëtare.

13 November 2026, 11:03 Nga Enkeleda Memisha

E ardhmja e turizmit shqiptar nuk është vetëm deti,

Shqipëria ka turizëm përgjatë gjithë vitit dhe këtë e tregon numri në rritje i turistëve të huaj dhe i bashkatdhetarëve që jetojnë jashtë vendit, shifrat ne rritje  të turistëve edhe jashtë sezonit të verës, si dhe numri i strukturave akomoduese që rritet çdo vit. Pyetja që duhet të bëjmë është se për çfarë vijnë këta turistë, sepse nëse përgjigjja mbetet vetëm bregdeti dhe sezoni i verës, ne nuk e kemi njohur sadopak vendin tonë dhe thesaret që mbart. 

Vizitorët që vlerësojnë bukurinë dhe veçantinë e një kulture të caktuar kanë më shumë gjasa të mbështesin përpjekjet që e ruajnë atë. Kjo mbështetje mund të ndihmojë në sigurimin që kultura dhe trashëgimia e një vendi të vazhdojnë të lulëzojnë.

Kur turistët vizitojnë rajone të ndryshme, ata kanë mundësinë të mësojnë dhe të përjetojnë zakonet lokale, format e artit dhe traditat e vendit. Ky shkëmbim kulturor mund të çojë në rritjen e ndërgjegjësimit dhe vlerësimit të kulturave të ndryshme. Turizmi vepron si një urë që lidh njerëz me prejardhje të ndryshme, duke u ofruar atyre mundësi për të ndarë histori, përvoja dhe njohuri. Ky bashkëveprim mund të rezultojë në një kuptim më të thellë të diversitetit kulturor dhe ndërlidhjes njerëzore.

Sitet e Trashëgimisë Kulturore të shumta në numër bëhen atraksione për turistët, duke krijuar një cikël që mbështet përpjekjet për ruajtjen e kulturës. Duke gjeneruar të ardhura përmes tarifave të hyrjes, donacioneve dhe financimit qeveritar të nxitur nga turizmi, këto vende mund të ruhen për brezat e ardhshëm. Për më tepër, ndërgjegjësimi për trashëgimitë kulturore të rrezikuara përgjatë viteve mund të çojë në rritje të përpjekjeve për të ruajtur tradita të tilla.

Sipas Institutit Kombëtar të Trashëgimisë Kulturore, gjatë nëntë muajve të parë të vitit 2026 janë identifikuar 21 site të reja arkeologjike, vendbanime dhe zbulime të reja të dokumentuara në territorin e Shqipërisë, ndërsa paralelisht janë mbështetur programe restaurimi dhe rigjenerimi që mbulojnë rreth 23 objekte të trashëgimisë kulturore. Në një vend europian si Italia, Spanja, Franca të cilat kanë një turizëm të zhvilluar, të hershëm dhe kanë programe që synojnë drejt Turizmit të qëndrueshëm, ky do të ishte një lajm me interes të larte, tek ne kaloi si lajm i dorës së dytë.

Më 6 nëntor 2026, Ministria e Turizmit, Kulturës dhe Sportit hodhi për konsultim publik projektligjin për ndryshimin e ligjit për Trashëgiminë Kulturore dhe muzetë, i cili synon përafrimin me standardet e BE-së dhe UNESCO-s. Projektligji sjell për herë të parë Vlerësimin e Ndikimit në Trashëgimi për projektet që mund të prekin monumentet, mundësinë e granteve dhe bashkëfinancimit edhe për monumentet në pronësi private, rregulla më të qarta dhe afate të prera për mbrojtjen e pasurive, si dhe përafrimin e përkufizimit të muzeut me standardet ndërkombëtare. Ligji ka hapur edhe debat, pasi opozita ka kundërshtuar nenet që sipas saj rrezikojnë pronën private.

Problemi ynë më i madh mbetet se ne nuk i njohim ende. Në anketat që kam bërë në punën time të përditshme, më pak se 50 % e të anketuarve kishin njohje rreth emrave të siteve të Trashëgimisë Botërore të përfshira në Unesco si pasuri me vlerë të pacmuar aq më pak mbi Trashëgiminë Kulturore Kombëtare dhe perafërsisht 30 % e te anketuarve i kishin vizituar dhe kishin marrë një informacion të moderuar, pjesa tjetër në % shumë të vogël ishin në gjendje të flisnin rreth historisë së tyre.  Kjo vjen nga ndërgjegjësimi jo në nivelet që duhet të jetë, qoftë nga arsimi, media, ose nga vetë interesi personal. 

Fatkeqësisht, shumica e mediave në Shqipëri merret me aktualitetin kryesisht në çështjet e politikës dhe kronikës së zezë, lajme që më shumë e rëndojnë opinionin sesa lehtësojnë jetën e qytetarëve. Ndergjegjësimi dhe informacionet mbi këtë trashëgimi vazhdojnë të jenë të pakta.

Turizmi në Shqipëri ka një thesar me vlera të jashtëzakonshme ku të mbështetet dhe ta promovojë, nje thesar qe ende gjendet në rrenoja. Në një sipërfaqe kaq të vogël, fshihet një pasuri e së kaluarës, disa të nxjerra në dritë e disa ende jo. Ky është avantazhi ynë, një turist mund të ecë brenda një dite nga Iliria te Roma, nga Bizanti te Perandoria Osmane dhe te Shqipëria moderne.

E ardhmja e turizmit shqiptar, e mbështetur mbi Trashëgiminë Kulturore, ka nevojë për më shumë vëmendje dhe ndërgjegjësim të popullsisë, veçanërisht të të rinjve, për vlerat e tyre duke i parë jo vetëm si gurë mbi tokë, por si pasuri kombëtare dhe botërore të cilat të paktën duhet t’i njohë dhe vizitojë. Kjo Trashëgimi ka nevojë për investime serioze dhe në rritje, për promovim të pavarur ndërkombëtar dhe për gërmime të mëtejshme që do të nxjerrin në dritë fakte të reja. E ardhmja nuk është të kemi më shumë turistë në gusht në bregdet, por të kemi turistë pergjatë gjithë vitit, në Nëntor në Berat, në Mars në Shkodër, në Maj në Gjirokastër, turistë që nuk vijnë vetëm për diellin, por për historinë që vetëm ne e kemi por e njohim shumë pak.

Kultura është një aspekt i rëndësishëm i menaxhimit të turizmit dhe mikpritjes për disa arsye. Ky proces përmirëson procesin ekonomik dhe shoqëror në industrinë e turizmit dhe ruan rëndësinë e trashëgimisë kulturore, mbështet ndërtimin e imazhit të disa monumenteve historike. Kultura përdoret për të ruajtur mirëkuptimin e duhur midis njerëzve dhe për t'i udhëzuar ata drejt përdorimit të aspekteve të turizmit dhe mikpritjes. 

Në fund, qëllimi i këtij artikulli është të kuptohet se Trashëgimia Kulturore nuk është vetëm e kaluara, ajo është e ardhmja ekonomike e vendit. Kur një monument restaurohet, promovohet, një fshat merr jetë, një familje hap një bujtinë, një i ri gjen punë si guidë, një artizan shet punën e tij dhe një turist nuk vjen vetëm për një ditë, por qëndron më gjatë dhe shpenzon më shumë. Turizmi kulturor nuk e zbraz vendin si turizmi sezonal, por e shpërndan pasurinë në të gjithë territorin dhe gjatë gjithë vitit, nga veriu në jug, nga qytetet muzeale te fshatrat e harruara. Nëse e mbrojmë, e promovojmë me dinjitet dhe e kthejmë në pjesë të jetës sonë të përditshme, atëherë Shqipëria nuk do të jetë më vetëm një destinacion vere, por një vend që jeton nga historia e të parëve tanë dhe ndërton një zhvillim të qëndrueshëm mbi të edhe për brezat e ardhshëm./Dosja.al

Enkeleda Memisha

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin