LIVE UPDATES
Editorial

KUSH E ZOTËRON SHTETIN?

Kjo është pika ku Shqipëria duhet të jetë veçanërisht e kujdesshme. Pavarësia e një institucioni nuk duhet të kthehet në paprekshmëri.

4 October 2026, 07:34 Nga Auron Janku
KUSH E ZOTËRON SHTETIN?
Auron Janku

Kur pushtetet harrojnë se shteti nuk është pronë e askujt

Ka një moment kur një konflikt për para pushon së qeni konflikt për para. Shqipëria duket se ka mbërritur pikërisht aty. Debati për pagat e magjistratëve, përplasja rreth zbatimit të vendimeve kushtetuese dhe tensioni politik që shoqëron protestat kanë nxjerrë në sipërfaqe një pyetje shumë më të madhe se çdo formulë page: kush e ka fjalën e fundit në këtë shtet?

Në pamje të parë kemi një konflikt mes institucionesh. Gjykatësit flasin për pavarësinë e drejtësisë dhe detyrimin për të zbatuar vendimet e Gjykatës Kushtetuese. Kuvendi mbron kompetencën e tij për të ligjëruar dhe votuar. Qeveria mbron përgjegjësinë e saj për administrimin financiar të shtetit. Secili flet nga pozicioni i vet dhe secili ka argumentet e veta. Por qytetari, që i sheh të gjitha këto nga jashtë, ka të drejtë të bëjë një pyetje shumë më të thjeshtë: Po shteti, ku është?
Sepse shteti nuk është as Kuvendi, as qeveria, as gjykatat. Të gjitha janë pjesë të tij. Dhe pikërisht këtu qëndron kuptimi i ndarjes së pushteteve: jo që njëri të mundë tjetrin, por që asnjëri të mos mund të bëjë gjithçka që dëshiron. Pushteti duhet ndarë që të mos bëhet pronë. Por ndarja, e vetme, nuk mjafton. Mund t’i kesh institucionet të ndara në letër dhe përsëri njëri të bëhet aq i fortë sa të ndikojë mbi të tjerët. Prandaj demokracia ka nevojë për kontroll dhe ekuilibër: jo që institucionet të bëhen armiq, por që secili të ketë kufij dhe mekanizma për të ndalur tjetrin kur ai kalon vijën kushtetuese.

Kjo është pika ku Shqipëria duhet të jetë veçanërisht e kujdesshme. Pavarësia e një institucioni nuk duhet të kthehet në paprekshmëri. Një gjyqtar duhet të jetë i pavarur në vendimmarrjen e tij, por kjo nuk do të thotë se është mbi ligjin. Parlamenti duhet të ketë të drejtën të votojë, por jo jashtë Kushtetutës. Qeveria duhet të administrojë paratë publike, por nuk mund ta trajtojë ligjin si një sugjerim. Pushteti nuk është i madh sepse është i pakufizuar. Është i ligjshëm pikërisht sepse ka kufij.

Prandaj kontrolli duhet të jetë real, jo dekorativ. Opozita duhet të ketë mjete reale për të kontrolluar qeverinë. Emërimet në institucionet që kontrollojnë pushtetin duhet të jenë transparente dhe meritokratike. Gjykata Kushtetuese duhet të jetë kundërpesha e fundit dhe vendimet e saj duhet të kenë pasojë reale. Nëse një institucion mund ta vonojë, anashkalojë ose interpretojë sipas interesit të vet një vendim kushtetues, atëherë kontrolli pushon së qeni kontroll. Bëhet këshillë. Edhe kontrolli mbi paratë publike duhet të jetë realisht i pavarur nga ai që i shpenzon. Qeveria administron buxhetin; nuk duhet të jetë edhe gjykatësi përfundimtar i mënyrës se si e ka administruar atë.

Në fund mbetet një rregull i thjeshtë: sa më shumë pavarësi t’i japim një institucioni, aq më shumë transparencë dhe përgjegjësi duhet të kërkojmë prej tij. Pavarësia pa përgjegjësi mund të kthehet në privilegj. Pushteti pa kufi mund të kthehet në dominim. Ligji pa zbatim kthehet në letër.

Dhe këtu duhet parë edhe konflikti i sotëm. Paga është vetëm sipërfaqja. Poshtë saj ndodhet pyetja e vjetër e çdo republike: Kush kontrollon atë që ka pushtet? Në një demokraci serioze, përgjigjja nuk është ai që ka më shumë vota, ai që kontrollon buxhetin apo ai që ka shumicën. Përgjigjja është shumë më e pakëndshme: askush nuk është mbi rregullin që kufizon të gjithë.

Edhe protesta duhet parë në këtë dritë. Një protestë është ngjarje. Kohezgjatja e saje eshte fenomen i ri. Dhe fenomenet nuk shpjegohen vetëm me një pankartë apo me një fjalim politik. Kur qytetari del përsëri e përsëri në rrugë, pyetja nuk është vetëm pse proteston. Pyetja është: pse mendon se zëri i tij nuk dëgjohet mjaftueshëm brenda institucioneve? Kjo nuk do të thotë se çdo kërkesë e protestuesve është automatikisht e drejtë. Do të thotë se një demokraci që kërkon të jetë e besueshme duhet të dëgjojë edhe arsyen pse qytetari ndien nevojën të dalë në rrugë.

Sepse vota është një nga dyert e demokracisë. Institucionet janë tjetra. Protesta është ajo që ndodh kur qytetari beson se këto dyer nuk po i japin më përgjigje. Dhe këtu Shqipëria ka një paradoks të vjetër: kemi ndërtuar shumë institucione, por ende nuk kemi ndërtuar të njëjtën masë besimi tek ato. Kemi Kushtetutë, parlament, qeveri, gjykata, SPAK, KLGJ, KLP dhe një sistem të tërë kontrollesh. Por përsëri qytetari shpesh kërkon njeriun që “e njeh dikë”, telefonin që “hap derën”, mikun që “e zgjidh punën”.

Ndoshta kjo është sëmundja jonë më e vjetër politike: kemi ndërtuar institucione moderne me një mentalitet që ende kërkon pronarin e institucionit. Na intereson kush është shefi, kush vendos, kush ka ndikim, kush telefonon. Shteti ligjor fillon pikërisht atëherë kur këto pyetje bëhen të panevojshme dhe përgjigjja është vetëm një: Ligji.

Demokracia nuk ndërtohet duke ndryshuar njerëzit në karrige. Ndërtohet kur ndryshon marrëdhënia e shoqërisë me pushtetin. Kur kryeministri e di se nuk është pronari i shtetit. Kur deputeti e di se vota nuk është pronë e partisë. Kur gjyqtari e di se pavarësia nuk është privilegj personal. Kur qytetari e di se nuk duhet të ketë mik për të pasur të drejtë. Dhe kur institucionet kuptojnë se kontrolli i ndërsjellë nuk është pengesë për qeverisjen, por garancia që qeverisja të mos kthehet në pronësi.

Atëherë pyetja “Kush e zotëron shtetin?” merr të vetmen përgjigje që mund të ketë në një republikë demokratike: Askush.
Shteti nuk duhet të ketë pronar. As qeveria. As parlamenti. As gjykatat. As partitë. As oligarkët. As turma. Shteti duhet të kufizohet nga Kushtetuta, të kontrollohet nga institucionet dhe t’i shërbejë qytetarit. Sepse në çastin kur një njeri, një parti, një shumicë, një institucion apo një grup interesi fillon të sillet sikur shteti u përket atyre, republika fillon të bëhet pronë private me dokumente publike.

Dhe ndoshta ky është testi i vërtetë i Shqipërisë: jo nëse kemi një shtet të fortë, por nëse kemi një shtet që di të jetë i fortë përballë të fortit dhe i drejtë përballë të dobëtit. Sepse qytetari nuk ka nevojë për një shtet të fortë mbi të. Ka nevojë për një shtet të fortë përballë atij që është më i fortë se ai.

Në fund, një republikë nuk matet me madhësinë e pushtetit, por me kufijtë që pushteti nuk guxon të kapërcejë. Dhe kur shteti fillon t’i bindet pronarit të radhës, ai nuk është më shtet i qytetarit. Është thjesht një pushtet që ka harruar se për kë ekziston.

auron janku

Sondazh

Editorial 2 October 2026, 10:57 Auron Janku

Kur heshtjes i vishet toga

Auron Janku Ka ligje që mbrojnë qytetarin nga pushteti dhe ligje që i japin pushtetit më shumë mjete për ta mbrojtur qytetari...

Editorial 27 September 2026, 18:42 Enton Abilekaj

Labirinti i errët i Edi Ramës

Enton Abilekaj Që nga kanabizimi i organizuar prej qeverisë në vitin 2016, dhjetra skandale të mëdha kanë ndodhur, qindr...

Editorial 26 September 2026, 09:47 Auron Janku

“Washingtonët” tanë

Auron Janku Çfarë ndodh me një vend kur ata që fituan luftën nuk dinë të largohen nga pushteti?Lufta ka një fund....

Editorial 9 September 2026, 13:29 Meri Lika

Plaçkaxhiu

Meri Lika Ka një moment në jetën e çdo vendi kur ajo që dyshohet dhe flitet ndër popull, kthehet papritur në dokument....

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin