21 October 2026, 18:31
Nga Jona Dividi

A është çdo deformim një zgjedhje artistike?
Kohët e fundit po shohim gjithnjë e më shumë figura publike dhe historike të paraqitura në mënyra që ngrenë pikëpyetje mbi raportin mes lirisë artistike dhe respektimit të figurës që përfaqësohet.
Kemi parë Skënderbeun të deformuar, larg proporcioneve anatomike; Bill Clintonin në Prishtinë, një realizim i cili sipas vlerësimit tim, nuk arrin të përcjellë bindshëm propocionet, karakterin e portretit, e shumë figura të tjera në vende të ndryshme.
Sot, një tjetër figurë! Portreti i Aleksandër Moisiut në Universitetin me po të njëjtin emër në Durrës, i cili në shikimin e parë më solli ndër mend figurën mitologjike të Meduzës.
Në mitologji Meduza i kthente njerëzit në gur me shikimin e saj. Aleksandër Moisiu, përkundrazi, u jepte jetë personazheve përmes zërit, interpretimit dhe mjeshtërisë së tij skenike.
Ironia është se, duke parë këtë portret të vendosur në nder të tij, mendja më shkoi te Meduza. Jo për shkak të historisë së Moisiut, por për shkak të përshtypjes që më la vetë vepra.
Moisiu meriton të kujtohet për artin që krijoi, jo të bëhet pretekst për një vepër që ngre pikëpyetje mbi mënyrën se si i përjetësojmë figurat tona të kulturës.
Sepse të nderosh një artist përmes artit është përgjegjësi, jo thjesht vendosje e një skulpture në hapësirë publike.
Sigurisht, arti bashkëkohor nuk ka detyrimin të kopjojë realitetin dhe deformimi mund të jetë një zgjedhje e vetëdijshme artistike. Por kur bëhet fjalë për figura historike e personalitete që përfaqësojnë një identitet kulturor, lind një pyetje thelbësore: ku mbaron liria artistike dhe ku fillon përgjegjësia për figurën që po i prezantojmë publikut?
Jo çdo formë e pazakontë është domosdoshmërisht shprehje e një gjuhe të re artistike. Një vepër publike kërkon koncept, mjeshtëri, përmasa të menduara dhe një marrëdhënie të qartë mes artistit, subjektit dhe hapësirës ku vendoset.
Liria artistike është e domosdoshme, por a mjafton vetëm emërtimi “art” për të justifikuar çdo realizim?
Jona Dividi
Insights
20 October 2026, 10:23
Paul Lendvai
Edi Rama
Pothuajse njëkohësisht me demonstratat masive në Francë, u raportuan protesta kundër politikave qeveritare nga kryeqyteti i ...
Insights
19 October 2026, 14:11
Çim Peka
Një kryeministër që i paraqet gazetarët si armiq të policisë po përgatit alibinë për çdo abuzim ndaj tyre. ...
Insights
18 October 2026, 20:44
Çun Lajçi
Edi Rama
Sot në mëngjes e pashë njanin tue folë me vetveten. M’erdhi gjynah!Ishte futë ma në fund në zyrën e Kry...
Insights
17 October 2026, 07:29
Paskal Kaçani
TIRANË – Kur tetori fillon të krehë flokët e artë mbi kurorat e dushkajave dhe nëntori vesh mantelin e purpurt të...
Insights
16 October 2026, 20:36
Auron Tare
"POLICI"Sa herë që shihemi në kryqëzimin e rrugës, përshëndetemi me një lëvizje të lehtë të kok&eum...
Insights
16 October 2026, 10:02
Mirko Mecaj
Protesta
1 - Edi Rama ka votën e qytetarëve dhe është legjitim në pushtet deri në qershor 2029.
Po, Edi Rama e ka votën, po...
Insights
15 October 2026, 16:25
Gjergj Erebara
Një qeveri qeveris në tre mënyra:
a) me dakordësinë e qytetarëve!b) me tolerancën e qytetarëve!c) me regjim terrori!
E ...
Insights
15 October 2026, 12:51
Dosja.al
Foto Ilustruese
Protestat janë një nga mjetet më të rëndësishme përmes të cilave qytetarët kërkojnë ndr...
Insights
14 October 2026, 20:43
Mirko Mecaj
Kjo është lëvizje për shtet social. Njerëzit po ta thonë në të gjitha mënyrat e në çdo formë k&eu...
Insights
10 October 2026, 22:53
Paskal Kaçani
Nga errësira asfiksuese poshtë një mauneje TIR në rrugën drejt Como-s, te netët e gjata si mjek roje në urgjencat e Lombardi...