LIVE UPDATES
Bota

"Rusia dhe Kina nuk janë miq të Amerikës"/ Analiza: Pse mendon Trump se janë?

Ai shpreson të përfundojë një treshe takimesh me tiranët duke u takuar edhe me Kim Jong Un të Koresë së Veriut.

19 November 2026, 18:02 Nga G.M
"Rusia dhe Kina nuk janë miq të Amerikës"/ Analiza: Pse
Donald Trump, Vladimir Putin dhe Xi Jinping

 

SHBA- Është në rregull që presidentët të takohen me udhëheqës të kundërshtarëve të SHBA-së. Por samitet e Donald Trump me autoritarët janë kaq të çuditshme sepse ai i trajton ata si miq. Kjo dinamikë tronditëse mund të rishfaqet në samitin e tij historik me udhëheqësin kinez Xi Jinping dhe presidentin rus Vladimir Putin në Kinën jugore të enjten.

Ai shpreson të përfundojë një treshe takimesh me tiranët duke u takuar edhe me Kim Jong Un të Koresë së Veriut. Simbolika e bisedimeve trepalëshe në Shenzhen është e qartë. Tre fuqi të mëdha, secila prej të cilave ka një pretendim hegjemonik në orbitën e saj më të gjerë gjeografike, do të dërgojnë një sinjal dominimi që përjashton qëllimisht kombet më të vogla dhe më të dobëta.

Optika do të ishte më pak mbresëlënëse nëse Trump do të vepronte si udhëheqësi i botës së lirë përballë burrave të fortë të pamëshirshëm. Por presidenti tregon përbuzje për aleatët e SHBA-së dhe admiron sundimin e hekurt të Xi dhe Putin. Ai shpesh justifikon sjelljen e tyre ose kërkon të shmangë mërzitjen e tyre.

Para se të nisej për në Azi, ai argumentoi se Putini  i cili po qëllon me dronë dhe raketa civilët ukrainas po tregonte përmbajtje dhe mund të ishte shumë më i ashpër. Trump shpjegoi gjithashtu se nuk po përballej me Pekinin për një dramë spiunazhi që përfshinte çipa gjysmëpërçues të përparuar sepse nuk mendoj se duhet ta fyesh Kinën pak para se të arrish atje.

Ekziston një vijë e hollë ndarëse midis të folurit me armiqtë e SHBA-së dhe qetësimit të tyre. Samiti i Shenzhenit mund të vërë në provë kufijtë midis diplomacisë së dobishme për të ulur tensionet e superfuqive dhe lojës së roleve të diktatorëve midis dy burrave të fortë dhe një presidenti amerikan që do të donte të ishte një i tillë.

Kritikët ia vënë fajin dëshirës së Trumpit për pompozitet mbi substancën. Ai kënaqet me lajkat e bashkëbiseduesve të zgjuar, të etur për ta manipuluar. Samitet e tij me Xi-në, Putinin dhe Kim-in në mandatin e tij të parë dukeshin të shkëlqyera, por nuk dhanë shumë rezultate.

 Nuk priten përparime në Shenzhen. Trump thotë se udhëheqësit mund të diskutojnë për armët bërthamore, Iranin dhe Ukrainën. Por ai ka pak durim për përgatitjen e kujdesshme dhe konsultimet intensive me aleatët që i paraprinë samiteve të Luftës së Ftohtë të Presidentit Ronald Reagan me udhëheqësin e fundit sovjetik, Mikhail Gorbachev.

“A është ky takim me Putinin dhe Xi Jinping në interesin kombëtar të Shteteve të Bashkuara?”, pyeti ish-ambasadori amerikan në Kinë, Nicholas Burns, në emisionin “AC360” të CNN të martën.

“Mendoni për simbolikën. Presidenti Trump po i hedh një litar shpëtimi Vladimir Putinit, i cili është përbuzur për gati pesë vjet për shkak të agresionit të tij në Ukrainë.”

 “Ai i jep shumë lëvdata Xi Jinping, gjë që mendoj se është drejtpërdrejt në kundërshtim me atë që ai duhet të thotë për Xi Jinping, i cili është një kundërshtar i Shteteve të Bashkuara.” shtoi Burns, një diplomat veteran amerikan.

Në çdo metrikë, përveç madhësisë së arsenalit të saj bërthamor, një mbetje e Bashkimit Sovjetik, Rusia është një fuqi inferiore ndaj Shteteve të Bashkuara dhe Kinës. Por Trump shpesh duket se e ngre Putinin në nivel të lartë, për shembull me marrëveshjen e fundit për të blerë naftë ruse, e cila shkeli sanksionet, ose me ftesën e tij për Putinin për samitin e G20 në resortin e tij të golfit në Miami në dhjetor.

Por Trump, ashtu si Putini, po kërkon vlerësim personal në Shenzhen. Pas qortimit të tij tronditës nga votuesit në zgjedhjet e mesit të mandatit, ai duhet t'i tregojë botës dhe amerikanëve në vend se nuk është thjesht një njeri i çalë. Si prezantues, Xi mund të krijojë një shfaqje për median shtetërore të Kinës, duke u paraqitur si partneri dominues që mbledh udhëheqësit e dy fuqive të tjera të mëdha.

Trump mund të mos i shohë të metat e samitit

Rreziqet e samitit janë të dukshme, pasi kombe të tilla si Ukraina dhe ato në Evropë dhe në Lindjen e Mesme pyesin veten nëse Xi, Trump dhe Putin do të arrijnë mirëkuptime që favorizojnë interesat e tyre. Por mund të ketë një arsye që fuqitë më të shquara bërthamore në botë të kenë kanale të hapura dhe takime të rregullta.

Bota vështirë se është e qëndrueshme. Dhe secili udhëheqës ka interesa në mosmarrëveshjet e rrezikshme rajonale - në Ukrainë, Iran dhe Tajvan - që mund të shkaktojnë zjarr global. Një samit produktiv mund të qetësojë pika të tilla të nxehta ose edhe një garë armësh bërthamore në hapësirë.

Kritikat e drejtuara ndaj Trump se një ofertë për takime është një lëshim nganjëherë janë të ekzagjeruara. Të flasësh me armiqtë e tu mund të jetë një shenjë force. Në një fjalim inaugurimi të mbajtur mes tensioneve në rritje SHBA-Sovjetike, Presidenti John F. Kennedy tha se mirëqenia nuk është një shenjë dobësie dhe sinqeriteti është gjithmonë subjekt i provave. Le të mos negociojmë kurrë nga frika. Por le të mos kemi kurrë frikë të negociojmë.

Trump, Putin dhe Xi u takuan të mërkurën vonë në një banket mirëseardhjeje për samitin e APEC-ut, në prag të takimit të tyre trepalësh. Admirali në pension i Marinës Amerikane, James Stavridis, i tha gazetares së CNN-së, Kasie Hunt, se takimi i tyre ishte një zhvillim pozitiv.

 “Nuk jemi në ‘fluturimin e raketave’. Nuk jemi në luftë me Kinën. Më duket se ka një ngrohtësi të vërtetë midis Presidentit Xi dhe Presidentit Trump. Ndihem sikur Presidenti Putin është… mund ta shihni në këto fotografi, pothuajse njeriu i çuditshëm këtu jashtë, që është vendi ku duhet të jetë.”, tha Stavridis, një ish-komandant suprem i forcave aleate të NATO-s, i cili tani është analist ushtarak i CNN.

Trump nuk është presidenti i parë modern që hap kanale me armiqtë e SHBA-së. Presidenti Barack Obama veproi bazuar në një premtim për ta bërë këtë, i cili u kritikua nga rivalja e tij në zgjedhjet paraprake të vitit 2008, Hillary Clinton, duke bërë marrëveshje me Iranin dhe Kubën. Trump i përmbysi të dyja këto mundësi me politikat e tij të vijës së ashpër.

Lyle Goldstein, drejtor i Programit të Azisë në Defense Priorities, një organizatë kërkimore që mbështet një qëndrim më të përmbajtur global të SHBA-së, e njeh kritikën se samitet e Trump krijojnë pamje të mira dhe pak gjëra të tjera. Por ai beson se ato mund të jenë të dobishme gjithsesi.

“Unë jam në favor të samiteve, takimeve dhe angazhimeve. Le ta pranojmë. Kimia personale ka rëndësi dhe Trump dhe Xi duket se po ndërtojnë një lloj kimie.”, tha Goldstein.

Një lidhje e tillë mund të jetë kritike për të shmangur konfliktin më të gjerë në rast të një krize të papritur - ndoshta për shkak të një konfrontimi detar në Detin e Kinës Jugore. Trump ka thënë se shpreson gjithashtu të takohet me Kim në Kinë. Ekziston një argument se miqësia e tij me tiranin brutal i zbuti tensionet gjatë mandatit të tij të parë.

Por takimet e tyre dështuan të përmbysnin programin bërthamor të Koresë së Veriut dhe shteti stalinist tani ka më shumë armë dhe raketa se kurrë. Goldstein argumentoi gjithashtu se formati i samitit trepalësh mund të bëhet një koncept më i dobishëm nëse përsëritet në vitet e ardhshme, sepse mund të krijojë një kornizë për përparim më të rregullt.

Si e percepton Kina një Trump të dobësuar

Trump dhe Xi takohen në një moment intrigash të jashtëzakonshme në marrëdhëniet SHBA-Kinë. Presidenti ka hedhur poshtë raportet se ish-CEO i Nvidia-s kishte një aferë me një ekzekutiv të cilësuar nga inteligjenca amerikane si një aset i mundshëm kinez. Drama nënvizon përpjekjet e Kinës për të infiltruar teknologjinë amerikane, ndërsa gara e inteligjencës artificiale e rivalëve, e cila ka implikime të mëdha ushtarake, nxehet.

Zëvendëspresidenti i parë i Trump, Mike Pence, i tha të martën gazetares Kaitlan Collins të CNN se presidenti duhet të mbajë një qëndrim të vendosur. 

“E kam parë nga afër raportin që ai ka me Presidentin Xi. Mendoj se ai ka aftësinë të flasë hapur me të dhe t’i tregojë se çfarë nuk është e pranueshme për Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe gjërat për të cilat do të ketë pasoja”, tha ai.

Ekziston një këndvështrim tjetër në Shenzhen për të cilin Trump mund të preferojë të mos mendojë. Përveç revolucioneve, sëmundjes apo vdekjes, Xi dhe Putin mund të presin të sundojnë për vite me radhë. Trump ka shqetësimin e të jetuarit në një demokraci - një demokraci që sapo ka sjellë llojin e censurës nga e cila miqtë e tij autoritarë janë imunë.

 Ky çekuilibër mund të ketë pasoja politike. Kina mund të zgjedhë të përmbahet në lojën e saj karakteristike të gjatë në pritje të një rivendosjeje tjetër të politikës amerikane me një president të ri në vitin 2029. Putini mund të arsyetojë se mund të arrijë një marrëveshje më të mirë për Ukrainën me Trumpin në detyrë sesa me çdo president tjetër të SHBA-së. Si mikpritës i samitit, Xi do të kërkojë të shfrytëzojë dobësitë politike të Trump.

“Kinezët e shohin se Donald Trump është dobësuar ndjeshëm, së pari nga rezultatet e zgjedhjeve të mesit të mandatit dhe më pas nga aksidentet rreth problemeve teknologjike që ndodhën në ditët e fundit. Kjo me siguri do t’i inkurajojë kinezët nëse Donald Trump përpiqet të ushtrojë presion mbi ta.”, tha Steve Tsang, drejtor i Institutit SOAS të Kinës në Londër, për Becky Anderson në CNN International. 

Por Tsang shtoi se Xi nuk do të jetë i pasjellshëm sepse dëshiron të ruajë një marrëdhënie të mirë, "cilatdo qofshin ndjenjat e tij personale për Donald Trump"./Dosja.al

Xi Jinping vladimir putin donald trump

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin