LIVE UPDATES
Aktualitet

Si nisi ideja dhe si po arrijmë te realiteti i shtetit bektashi

Gjatë kësaj kohe ashtu si në heshtje mesa duket puna për krijimin e një shteti të ri brenda Tiranës, duket se është në nivel tjetër, atë të krijimit të monedhes zyrtare dhe të pasaportës. 

19 August 2026, 13:13 Nga Izmir Akulli
Si nisi ideja dhe si po arrijmë te realiteti i shtetit bektashi
Kryegjyshata boterore

TIRANË – Shteti bektashi në Tiranë duket se ka kaluar në një fazë të re, atë të marrjes formë. Gjatë kësaj kohe ashtu si në heshtje mesa duket puna për krijimin e një shteti të ri brenda Tiranës, duket se është në nivel tjetër, atë të krijimit të monedhes zyrtare dhe të pasaportës. 

Por si nisi ideja e krijimit të këtij shteti?

Ideja për krijimin e një shteti bektashi në Shqipëri u bë publike në shtator të vitit 2024. Ka qenë vetë kryeministri Edi Rama, i cili e bëri të ditur projektin më 21 shtator 2024, në një intervistë për The Neë York Times. Sipas propozimit, në Tiranë do të krijohej një entitet sovran brenda territorit ku ndodhet Kryegjyshata Botërore Bektashiane. Modeli i marrë si referencë ishte Vatikani, ndërsa territori i parashikuar do të ishte rreth 10-11 hektarë.

Pas intervistës, e cila bëri bujë në Tiranë, Rama e përmendi projektin edhe në fjalimin e tij në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara. Ideja u paraqit si një mënyrë për të promovuar në arenën ndërkombëtare traditën e tolerancës dhe bashkëjetesës fetare që përfaqëson Shqipëria.

"Urdhëri bektashi do të fitojë sovranitet të ngjashëm me Vatikanin, duke e lejuar atë të qeverisë në mënyrë autonome çështjet fetare dhe administrative. Kjo lëvizje do t’i mundësojë Urdhrit të forcojë rolin e tij në nxitjen e dialogut global ndërfetar dhe në kundërshtimin e rritjes së ekstremizmit të dhunshëm në mbarë botën. Sovraniteti do të sigurojë mbrojtjen dhe pavarësinë e praktikave fetare të Urdhrit Bektashi dhe promovimin ndërkombëtar të këtyre vlerave”, u shpreh Rama asokohe.

Projekti mori mbështetjen e Kryegjyshit Botëror Bektashi, Baba Mondit. Në konceptin e propozuar, ai do të ishte figura kryesore e shtetit të ri. Ndryshe nga një shtet tradicional, entiteti do të kishte përmasa shumë të vogla dhe do të funksiononte kryesisht si një qendër fetare dhe diplomatike. Është folur për shtetësi të kufizuar, institucione të vogla dhe mungesë të një ushtrie.

"Kjo nismë nuk ka të bëjë me vetëvendosjen; as nuk po kërkojmë ndikim apo pushtet politik. Në vend të kësaj, ne po kërkojmë lirinë për të vazhduar traditën tonë shekullore të moderimit shpirtëror dhe përfshirjes fetare”, citohet kryegjyshi në deklaratë, ndërsa shpjegohet më tej se “si ent shpirtëror, shtetësia në shtetin e ri sovran të Urdhrit Bektashi do të kufizohet vetëm tek anëtarët e klerit dhe individët e angazhuar në administrimin e shtetit. Qeverisja e shtetit do të udhëhiqet nga udhëheqja shpirtërore e Urdhrit, me Kryegjyshin (Dedebaba) dhe një këshill që do të mbikëqyrë funksionet fetare dhe administrative”, tha baba Mondi.

Deri më tani mbetet e paqartë rruga ligjore që do të duhet të ndiqet për njohjen e sovrantitetit të tij. Kushtetuta shqiptare parashikon në Nenin 1 të saj se “Republika e Shqipërisë është shtet unitar dhe i pandashëm”. Një ndërhyrje për ndryshimin e saj do të kërkonte një shumicë prej dy të tretave të parlamentit, ose 94 vota.

Nuk ka ndonjë shifër të saktë të numrit të besimtarëve bektashinj në botë, ndërkohë që në Shqipëri, sipas të dhënave të censusit të fundit, janë deklaruar si të tillë, pak më shumë se 115 mijë persona, ose më pak se 5 përqind e popullsisë rezidente.

Si u prit nga qytetarët?

Kritikat ndaj idesë për krijimin e një shteti bektashi në Tiranë kanë qenë të forta dhe janë përqendruar kryesisht te Kushtetuta, karakteri laik i shtetit shqiptar dhe rreziku i krijimit të një precedenti të pazakontë. Komuniteti Mysliman i Shqipërisë ishte ndër zërat më kritikë dhe kundër ndërtimit të këtij shteti. KMSH ka shprehur shqetësimin se krijimi i një shteti me bazë fetare brenda territorit të Shqipërisë mund të cenojë parimin e shtetit laik dhe të krijojë ndarje të reja brenda komunitetit mysliman.

Edhe juristë dhe studiues të së drejtës ndërkombëtare kanë ngritur pikëpyetje mbi mënyrën se si një entitet i tillë mund të fitojë sovranitet. Një nga çështjet kryesore është se Shqipëria, sipas Kushtetutës, është një shtet unitar dhe i pandashëm. Për këtë arsye, nuk mjafton një vendim politik për t'i dhënë një pjese të territorit shqiptar statusin e një shteti të pavarur.

Në një anketim të bërë nga media BIRN, në Shqipëri dy vitë më parë u zbulua që 87% e të pyeturve janë kundër krijimit të këtij shteti ndërsa vetëm 9% janë pro. Pjesa tjetër e qytetarëve të anketuar, ishin të dyzuar në lidhje me krijimin e këtij shteti. 

Si nisi ideja dhe si po arrijmë te realiteti i shtetit bektashi
Sondazhi

Si vazhdon projekti deri më sot?

Krijimi i shtetit bektashi që prej kohës që u prezantua ideja fillestare, rreth 2 vite më parë, pothuaj se ishte harruar fare, deri ditën e djeshme. Ka qenë një media franceze 'Intelligence Online', e cila ka sjell detaje të reja rreth krijimit të shtetit të ri bektashi, duke theksuar se do të ketë pasaportën dhe paranë e vetë të quajtur BEK. 

Sipas kësaj mediaje, puna për ndërtimin e këtij shteti ka vazhduar në fshehtësi gjatë kësaj kohe nga tre negociatorë kryesorë. Tre negociatorët janë Kreshnik Grezda, Christopher Hyland dhe Hazis Vardar. Ky shtet planifikohet që të jetë gati për në shtator, ndërkohë që detaje të reja pritet të publikohen së shpejti./Dosja.al

shteti bektashi izmir akulli edi rama baba mondi

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin