Berisha: Do të ngremë një agjenci kombëtare që do të merret me pronat e krimit dhe pronat e paligjshme të politikan&e...
Bota
Putin dhe Xi ashpërsojnë tonet ndaj SHBA-së dhe Evropës para takimit me Trump, Perëndimi frikësohet nga një “Jaltë e re”
Deklaratat e dy liderëve kanë shtuar shqetësimet në kryeqytetet perëndimore për mundësinë e një marrëveshjeje mes fuqive të mëdha që mund të ndikojë në ekuilibrat ndërkombëtarë dhe të ardhmen e vendeve më të vogla.
18 November 2026, 09:48Nga E.d
Vladimir Putin dhe homologu i tij kinez Xi Jinping
RUSI- Presidenti rus Vladimir Putin dhe homologu i tij kinez Xi Jinping kanë ashpërsuar kritikat ndaj Shteteve të Bashkuara dhe Evropës, në prag të takimit trepalësh me presidentin amerikan Donald Trump, i cili pritet të zhvillohet të enjten në Kinë. Deklaratat e dy liderëve kanë shtuar shqetësimet në kryeqytetet perëndimore për mundësinë e një marrëveshjeje mes fuqive të mëdha që mund të ndikojë në ekuilibrat ndërkombëtarë dhe të ardhmen e vendeve më të vogla.
Gjatë hapjes së samitit të biznesit të Bashkëpunimit Ekonomik Azi-Paqësor (APEC), në qytetin kinez Shenzhen, Xi Jinping mbrojti tregtinë e lirë dhe bashkëpunimin ekonomik ndërkombëtar, duke kritikuar politikat proteksioniste dhe rritjen e tarifave tregtare. Nga ana tjetër, Putin sulmoi sanksionet perëndimore ndaj Rusisë, duke pretenduar se ato nuk kanë arritur të dobësojnë ekonominë e vendit të tij. Presidenti rus shkoi edhe më tej në deklaratat e tij, duke i cilësuar fuqitë perëndimore si “ish-hegjemonë” dhe duke pretenduar se Evropa ndodhet në një “rënie poshtëruese”.
???? #Putin and #Xi continue talks in #Shenzhen over working breakfast https://t.co/Fpcjm3rEkE
Takimi i planifikuar mes Trump, Putin dhe Xi ka nxitur krahasime me Konferencën e Jaltës të vitit 1945, kur udhëheqësit e SHBA-së, Britanisë së Madhe dhe Bashkimit Sovjetik negociuan rendin ndërkombëtar të pasluftës dhe përcaktuan sferat e ndikimit të fuqive të mëdha.
Pikërisht kjo është ajo që shqetëson një pjesë të vendeve evropiane dhe aziatike. Ekziston frika se tre fuqitë kryesore mund të arrijnë marrëveshje për çështje të rëndësishme gjeopolitike, pa marrë në konsideratë interesat e shteteve më të vogla që preken drejtpërdrejt nga vendimet e tyre.
Megjithatë, Kremlini ka hedhur poshtë krahasimet me Jaltën, duke i cilësuar ato si “lojëra të shkencëtarëve politikë”. Nga ana tjetër, Pekini ka deklaruar se takimi mund të kontribuojë në promovimin e paqes dhe stabilitetit ndërkombëtar.
Putin: Russia is at the forefront of digital transformation. Our two flagship language models rank among the best in the world. https://t.co/8LduFdiD42
Xi mbron tregtinë e lirë dhe kritikon politikat amerikane
Në fjalimin e tij, presidenti kinez u përpoq ta paraqiste Kinën si një partner të qëndrueshëm dhe të besueshëm në ekonominë globale, në një kohë kur marrëdhëniet tregtare me Uashingtonin mbeten të tensionuara. Xi u bëri thirrje vendeve të mbështesin sistemin tregtar shumëpalësh, të bazuar në rregullat e Organizatës Botërore të Tregtisë, si dhe të kundërshtojnë proteksionizmin dhe masat e njëanshme ekonomike.
Ai deklaroi se Kina do të vijojë investimet në industri dhe teknologji, duke premtuar gjithashtu uljen e tarifave dhe hapjen e mëtejshme të tregjeve të saj. Deklaratat vijnë në një moment delikat për marrëdhëniet mes dy ekonomive më të mëdha në botë. Uashingtoni ka njoftuar kufizime të reja për aksesin e Kinës në çipat e avancuar të inteligjencës artificiale, përfshirë produktet e kompanisë Nvidia, ndërsa Pekini ka paralajmëruar mundësinë e masave hakmarrëse. Pavarësisht retorikës për tregtinë e lirë, Kina vazhdon të përballet me kritika nga SHBA-ja dhe Bashkimi Evropian për suficitin e saj të madh tregtar dhe mbështetjen shtetërore ndaj industrisë vendase.
JUST IN: ???? Chinese President Xi Jinping holds talks with Russian President Putin in Beijing. https://t.co/D0MzRlfYsj
Putin: Sanksionet nuk kanë arritur të dobësojnë Rusinë
Nga ana e tij, Vladimir Putin përdori fjalimin në samitin e APEC për të kundërshtuar efektivitetin e sanksioneve perëndimore, të vendosura ndaj Moskës pas pushtimit të Ukrainës. Sipas presidentit rus, kufizimet ekonomike, tarifat dhe ndalimet e eksporteve nuk janë më mjete të afta për të ndaluar zhvillimin e ekonomive të vendeve të tjera.
“Edhe pse sanksionet, tarifat dhe kufizimet e eksportit mund të kenë ende një efekt pengues, ato janë të paafta të ndalojnë rritjen, e lëre më të shtypin ekonomitë e konkurrentëve”, deklaroi Putin.
Ai e përshkroi gjithashtu Evropën si një kontinent në “rënie poshtëruese”, duke vënë në pikëpyetje ndikimin e saj në skenën ndërkombëtare. Deklaratat e tij vijnë pas një periudhe të vështirë për Moskën, ndërsa lufta në Ukrainë vazhdon dhe sulmi ukrainas ndaj Urës së Kerçit, që lidh Rusinë me Krimenë e aneksuar, ka shkaktuar dëme të konsiderueshme në një infrastrukturë me rëndësi strategjike dhe simbolike për Kremlinin.
Xİ Jinping: Under the firm leadership of President Putin and myself, China-Russia relations have remained as steady as a mountain despite changing circumstances, while continuing to develop and look toward the future. We have provided greater stability and certainty to a world marked by turbulence and change, and established a model of a new type of relationship between major powers based on equality, mutual respect, mutual trust, cooperation and mutual benefit.
Pavarësisht kritikave të ashpra ndaj Perëndimit, presidenti rus u shpreh optimist për takimin e ardhshëm trepalësh. Duke e cilësuar situatën ndërkombëtare si të paqëndrueshme dhe të ndërlikuar, Putin argumentoi se dialogu mes fuqive të mëdha është i domosdoshëm për përballimin e krizave globale.
Pas fjalimeve, Putin dhe Xi zhvilluan edhe një takim dypalësh, ku riafirmuan marrëdhëniet e ngushta mes dy vendeve dhe angazhimin për thellimin e bashkëpunimit ekonomik dhe politik. Xi theksoi se të dy shtetet duhet të ndërmarrin hapa konkretë për të promovuar një “botë shumëpolare”, duke iu referuar një rendi ndërkombëtar ku ndikimi të mos përqendrohet vetëm te SHBA-ja dhe aleatët e saj.
Trump në Azi, tensionet me Kinën dhe mundësia e një takimi me Kim Jong Un
Ndërkohë, Donald Trump ndodhet në Manila të Filipineve, ku ka shprehur angazhimin për forcimin e bashkëpunimit ushtarak dhe të mbrojtjes mes Uashingtonit dhe Manilës. Ky bashkëpunim merr rëndësi të veçantë për shkak të tensioneve mes Filipineve dhe Kinës në Detin e Kinës Jugore, ku të dyja palët kanë mosmarrëveshje për sovranitetin mbi disa zona detare.
Trump ka lënë gjithashtu të hapur mundësinë e një takimi me udhëheqësin e Koresë së Veriut, Kim Jong Un, gjatë vizitës së tij në Kinë, por deri më tani një takim i tillë nuk është konfirmuar. Takimi trepalësh në Shenzhen pritet të zhvillohet në një sfond të tensionuar ndërkombëtar, ku disa konflikte dhe mosmarrëveshje mund të dominojnë diskutimet. Në krye të agjendës pritet të jetë lufta në Ukrainë dhe mundësitë për zgjidhjen e saj, ndërsa një tjetër çështje e rëndësishme do të jetë konflikti në Iran dhe ndikimi i tij në sigurinë ndërkombëtare.
Gjithashtu, pritet të diskutohen përplasjet tregtare mes Uashingtonit dhe Pekinit, kufizimet në eksportin e teknologjive të avancuara, konkurrenca në fushën e inteligjencës artificiale dhe kontrolli i armëve bërthamore. Megjithatë, mbetet e paqartë nëse tre liderët do të synojnë arritjen e marrëveshjeve konkrete apo nëse takimi do të shërbejë kryesisht për shkëmbimin e qëndrimeve mbi çështjet më të rëndësishme ndërkombëtare. Pavarësisht rezultatit, takimi mes Trump, Putin dhe Xi konsiderohet një nga zhvillimet më të rëndësishme diplomatike të vitit, me potencialin për të ndikuar në marrëdhëniet mes fuqive të mëdha dhe në rendin e ardhshëm ndërkombëtar./Dosja.al