LIVE UPDATES
Editorial

Demokraci apo sulltanat me mandat katërvjeçar?

Sepse tregon se ende kërkojmë një njeri më të mirë, në vend që të kërkojmë një sistem që të mos lejojë askënd të bëhet më i keq.

9 November 2026, 10:20 Nga Auron Janku
Demokraci apo sulltanat me mandat katërvjeçar?
Auron Janku

Një popull që kërkon vazhdimisht një sundimtar më të mirë, ndoshta nuk e ka kuptuar ende se problemi nuk është sundimtari, por vetë sistemi i sundimit. Ka një pyetje që përsëritet në Shqipëri sa herë që një pushtetar abuzon, humbet besimin apo bëhet i papranueshëm: «Mirë, të ikë ky, por kush do të vijë?» Në pamje të parë duket pyetje e arsyeshme. Në të vërtetë, është një nga pyetjet më domethënëse për të kuptuar raportin tonë me demokracinë. Sepse tregon se ende kërkojmë një njeri më të mirë, në vend që të kërkojmë një sistem që të mos lejojë askënd të bëhet më i keq. Pse duhet të na shqetësojë kaq shumë se kush do të ulet në karrige, kur problemi është se çfarë mund të bëjë ai pasi të ulet?

Duket sikur, edhe pas gjithë këtyre viteve, ende nuk kemi dalë nga shtëpia patriarkale shqiptare. Aty ku i madhi vendoste, të tjerët bindeshin dhe kundërshtimi konsiderohej mungesë respekti. Një model ku autoriteti nuk fitohej përmes përgjegjësisë, por buronte nga pozita, mosha apo forca. Shtetin vazhdojmë ta imagjinojmë si një familje të madhe, ku duhet një kryefamiljar i fortë, që vendos për të gjithë dhe, mundësisht, nuk pyet askënd. Ndryshuam flamuj, kushtetuta, parti, udhëheqës dhe slogane, por nuk arritëm të ndryshojmë marrëdhënien tonë me pushtetin. Kërkojmë një njeri që të na zgjidhë problemet, pastaj zemërohemi kur ai fillon të sillet sikur shteti është prona e tij.

Këtu fillon paradoksi shqiptar. Kur pushtetari abuzon, kujtohemi se kemi të drejta. Kërkojmë demokraci, liri, drejtësi, barazi para ligjit dhe institucione të pavarura. Por sapo dikush fiton zgjedhjet, duket se harron se ka marrë një mandat për të qeverisur dhe jo një akt pronësie mbi shtetin. Demokracia bëhet dekor, institucionet zgjatime të vullnetit personal, ndërsa vendimmarrja merr formën e një sulltanati modern. Pushteti fitohet me votë, por ushtrohet me mentalitet trashëgimie. Dhe pastaj çuditemi! Mos vallë demokracia është tepër e sforcuar për mentalitetin tonë?

Mos vallë na pëlqejnë të drejtat demokratike vetëm kur jemi në opozitë, ndërsa kur vijmë në pushtet na bezdisin kufizimet që ato vendosin? Ndoshta duhet të rikthejmë monarkinë! Të kemi një mbret të përhershëm, të mos lodhemi çdo katër vjet me fushata,vjedhje, premtime dhe debate. Të paktën do të kursenim paratë e zgjedhjeve dhe iluzionin se po zgjedhim përfaqësues, kur në të vërtetë duket sikur po kërkojmë një sundimtar të ri. Në fund të fundit, kemi shpikur një model interesant: monarki pa kurorë, me mbret të zgjedhur dhe me mandat katërvjeçar. Mbreti ndryshon, oborri mbetet, ndërsa populli vazhdon të paguajë shpenzimet e pallatit. Ironia është se këtë e quajmë demokraci.

Por problemi nuk është vetëm te pushtetarët. Është edhe te mënyra se si i perceptojmë ata. Një pjesë e shoqërisë vazhdon ta gjykojë politikën përmes personazheve, jo përmes parimeve. Njëri është më i mirë se tjetri, ky është më pak i keq, ai të paktën na njeh, tjetri na premton më shumë. Kështu, debati politik reduktohet në një konkurs karakteresh, ndërsa çështja themelore, ndërtimi i shtetit, mbetet jashtë skenës. Nuk pyesim çfarë pushteti duhet të ketë qeverisja, por kush do të ketë pushtetin. Kjo është diferenca midis një shoqërie që kërkon shtet dhe një shoqërie që kërkon zot.

Nuk po kërkojmë që askush të mos qeverisë. Po kërkojmë që askush të mos sundojë. Dallimi është thelbësor. Në një shtet demokratik, pushteti është i përkohshëm, i kufizuar dhe i kontrollueshëm. Institucionet nuk i përkasin fituesit, ligji nuk ndryshon sipas interesit të tij dhe qytetari nuk është subjekt i mirësisë së pushtetarit. Ai është burimi i sovranitetit. Prandaj nuk na duhet një shpëtimtar tjetër. Na duhet një marrëveshje e re shoqërore, një shtet i ndërtuar mbi rregulla që nuk varen nga karakteri apo ambicia e atij që qeveris: mandate të kufizuara, institucione të pavarura, drejtësi që nuk njeh zot, zgjedhje të ndershme, përfaqësim real dhe mekanizma që e bëjnë qytetarin pjesëmarrës në vendimmarrje, jo spektator të saj. Një sistem që funksionon vetëm kur në krye është njeriu i duhur, nuk është shtet demokratik. Është një bast i përsëritur me fatin e një populli.

Ndoshta pyetja e vërtetë nuk është «Kush do të vijë pas këtij?». Është: «Çfarë duhet të ndryshojmë që, pavarësisht se kush vjen, askush të mos ketë mundësinë të sillet si sulltan?» Dhe këtu qëndron prova jonë si shoqëri: a duam vërtet të jemi qytetarë të lirë, apo thjesht duam një sundimtar që të sillet mirë me ne? Sepse një popull që kërkon vazhdimisht një mbret më të mirë, nuk e ka rrëzuar monarkinë. Thjesht po organizon zgjedhje për fronin.

NUK NA DUHET NJË MBRET MË I MIRË. NA DUHET NJË SHTET KU ASKUSH NUK MUND TË BËHET MBRET.

Auron Janku

Sondazh

Editorial 9 November 2026, 10:16 Agim Nesho

Bashkim për një fitore të vonuar  

Agim Nesho Represioni policor i Ramës ndaj protestës popullore nuk është shenjë e mbajtjes së pushtetit, por rritjes së cmi...

Editorial 8 November 2026, 07:42 Irena Beqiraj

Përse pasuria nuk krijoi elitë?

Shqipëria ka prodhuar gjatë tri dekadave të fundit një numër të konsiderueshëm njerëzish të pasur. Disa e kanë...

Editorial 29 October 2026, 11:17 Auron Janku

Populli nuk fyhet. Populli dëgjohet

Auron Janku Në daljen e tij të fundit publike, Kryeministri iu drejtua një pjese të popullit të pakënaqur me fjalët “...

Editorial 27 October 2026, 13:48 Meri Lika

Paketa Fiskale 2027

Meri LIka Sot, ndërsa Tirana ende mban gjurmët e protestave të javëve të fundit, qeveria e nisi ditën me një lajm për ...

Editorial 26 October 2026, 10:20 Meri Lika

Pemët vdesin në këmbë

Meri Lika Ekziston një metaforë e fuqishme që ka përshkuar dekadat, duke u shndërruar në sinonim të dinjitetit të pap&...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin